ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ: ΕΣΦΑΛΜΕΝΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ

Είναι γεγονός ότι ο δυτικός πολιτισμός προβάλει το πολύ αδύνατο σώμα ως πρότυπο ομορφιάς και προωθεί διάφορους τύπους δίαιτας. Από την άλλη πλευρά το μεγαλύτερο ποσοστό των κατοίκων των δυτικών χωρών είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι ενώ εδώ και 15 περίπου χρόνια η παιδική παχυσαρκία έχει λάβει διαστάσεις επιδημίας. Το επίπεδο παραπληροφόρησης σχετικά με τον ορισμό του υγιούς βάρους αλλά και του τρόπου διαχείρισης του βάρους είναι ιδιαίτερα υψηλό με αποτέλεσμα να επικρατούν εσφαλμένες αντιλήψεις και λανθασμένα στερεότυπα σχετικά με τα αίτια και τους τρόπους αντιμετώπισης της παιδικής παχυσαρκίας. 

#1 ΑΝΤΙΛΗΨΗ: Η ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΦΑΓΗΤΟΥ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΥΞΗΜΕΝΟ ΤΟΥ ΒΑΡΟΣ 

Το κλειδί είναι να κατανοήσετε τις πραγματικές αιτίες της παχυσαρκίας ώστε να είστε σε θέση να τη διαχειριστείτε αποτελεσματικότερα. Τα παιδιά αποκτούν υπερβολικό βάρος για διάφορους λόγους. Μερικά έχουν την τάση να είναι παχύσαρκα επειδή τρέχει γονιδιακά στις οικογένειες τους. Στις περισσότερες ωστόσο περιπτώσεις το πρόβλημα είναι η υπερκατανάλωση επεξεργασμένων σνακ πλούσιων σε ζάχαρη, λίπος και αλάτι και ο κακός προγραμματισμός των γευμάτων. Επιπλέον, ο υπερβολικός χρόνος που περνά ένα παιδί μπροστά στην οθόνη (>2 ώρες την ημέρα) είναι ένας πολύ σοβαρός λόγος για να γίνει παχύσαρκο. Η ποσότητα φαγητού που τρώει ένα παιδί είναι σπάνια η αιτία. Κάθε παιδί έχει διαφορετικές ανάγκες στο φαγητό. Αν το φαγητό που είναι διαθέσιμο είναι σπιτικό και ισορροπημένο, είναι σχεδόν απίθανο ένα παιδί να παχύνει επειδή τρώει μέχρι να χορτάσει, ακόμη κι αν μας φαίνεται ότι τρώει πολύ. Από την άλλη πλευρά, οι υγιεινές επιλογές δεν είναι διαθέσιμες πάντα, κι έτσι ένα παιδί ενώ τρώει τη σωστή ποσότητα για να χορτάσει, το γεύμα του είναι ιδιαίτερα φορτωμένο σε θερμίδες και λιπαρά. Μια άλλη σημαντική αιτία της παιδικής παχυσαρκίας αποτελεί η πίεση που μπορεί να δέχεται ένα παιδί προκειμένου να φάει περισσότερο ή λιγότερο, ενώ το συνεχές τσιμπολόγημα και ο μεγάλος αριθμός σνακ που καταναλώνουν σήμερα τα παιδιά αποτελούν βασικές αιτίες της παιδικής παχυσαρκίας.

#2 ΑΝΤΙΛΗΨΗ: ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΑΡΟΥΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΟΥ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΜΙΑ ΑΜΕΣΗ ΚΑΙ ΓΡΗΓΟΡΗ ΛΥΣΗ 

Η παχυσαρκία ως πολυπαραγοντική νόσος δεν είναι ένα πρόβλημα που μπορεί να επιλυθεί από τη μία μέρα στην άλλη ή ακόμα και μέσα σε λίγες εβδομάδες. Στην πραγματικότητα, μερικές από τις πιο δημοφιλείς γρήγορες λύσεις μπορεί να είναι επικίνδυνες για την υγεία του παιδιού σας. Επίσης πολλά από τα «φυσικά» συμπληρώματα που προωθούνται σε διαφημίσεις και δημοφιλή άρθρα περιοδικών είναι επικίνδυνα, και σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και δυνητικά θανατηφόρα. Πού θα πρέπει να στραφείτε; Η συνεργασία με τον παιδίατρο του παιδιού σας και έναν εξιεδικευμένο παιδοδιατροφολόγο αποτελεί τη μοναδική αξιόπιστη επιστημονική προσέγγιση για την επιτυχημένη, ασφαλή και μακροπρόθεσμη διαχείρηση του βάρους του.

#3 ΑΝΤΙΛΗΨΗ: ΤΟ ΥΠΕΡΒΑΡΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΘΑ ΨΗΛΩΣΕΙ 

Τα παιδιά συνήθως αυξάνουν το βάρος τους σε όλη την παιδική ηλικία. Είναι απαραίτητο μέρος της διαδικασίας ανάπτυξής τους. Στην πραγματικότητα, ανάλογα με τις διατροφικές συνήθειες και το επίπεδο δραστηριότητας του παιδιού σας, είναι ιδιαίτερα πιθανό να συνεχίσει να κερδίζει βάρος καθώς ψηλώνει. Μην επαναπαύστε στην φυσιολογική ανάπτυξη του παιδιού για να αντιμετωπίσετε το πρόβλημα με το βάρος του. Αλλάξτε άμεσα τις διατροφικές συνήθειες της οικογένειάς σας και κάντε τη φυσική δραστηριότητα προτεραιότητα. 

#4 ΑΝΤΙΛΗΨΗ: ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΥΠΕΡΒΑΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΛΛΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΟΙ, ΟΠΟΤΕ ΔΕΝ ΜΕΤΡΑΕΙ.

Στην πραγματικότητα, θα πρέπει να εστιάσετε την προσοχή σας στις καμπύλες ανάπτυξης και το δείκτη μάζας σώματος του παιδιού σας. Εάν το βάρος του παιδιού σας υπερβαίνει το κανονικό εύρος για την ηλικία και το ύψος του και βρίσκεται πάνω από την 95η καμπύλη, πληροί τον ορισμό του παχύσαρκου. Υπάρχουν ορισμένες μεταβολικές ή ορμονικές ανισορροπίες, κληρονομικές ή μη, μπορεί να ευθύνονται για προβλήματα βάρους σε ορισμένες οικογένειες. Ωστόσο, είναι υπεύθυνες για λιγότερο από το 1% των περιπτώσεων παιδικής παχυσαρκίας. Σίγουρα θα πρέπει να μιλήσετε στον παιδίατρο του παιδιού σας σχετικά με αυτές τις ανησυχίες και να κάνετε πλήρη ιατρική αξιολόγηση. Αλλά επειδή οι παθολογικές αιτίες είναι ιδιαίτερα σπάνιες, πιθανότατα, το υπερβολικό βάρος του παιδιού σας συνδέεται με κακές συνήθειες διατροφής και έλλειψη φυσικής δραστηριότητας.

#5 ΑΝΤΙΛΗΨΗ: ΕΠΕΙΔΗ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΟΣΩΜΟ, ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΡΩΕΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ

Με βάση αυτή την πεποίθηση, πολλοί γονείς προσφέρουν μεγαλύτερες μερίδες στα βαρύτερα παιδιά λόγω του μεγέθους τους. Λάθος! Πρέπει να βασιστείτε στην όρεξη του παιδιού και να σεβαστείτε πότε χορταίνει το παιδί, ενώ παράλληλα θα πρέπει να είστε σίγουροι ότι αυτό που του προσφέρετε είναι θρεπτικό και ισορροπημένο. Μεγαλύτερη σημασία έχει να προσφέρεται ένα λογικό αριθμό σνακ μέσα στην ημέρα (συνήθως 2 είναι αρκετά) και να μην επιτρέπεται τίποτε άλλο εκτός από νερό μεταξύ γευμάτων και σνακ. Όταν έρθει η ώρα για το γεύμα και το σνακ του παιδιού βεβαιωθείτε ότι δεν περιέχει επεξεργασμένα τρόφιμα ή/ και υπερβολικό άμυλο ή λιπαρά και αφήστε το να φάει όσο θέλει από αυτό. Το παιδί έχει την ικανότητα να αυτορυθμιστεί. Αν πιέζετε ένα μεγαλόσωμο παιδί να φάει περισσότερο ή επιτρέπετε το συνεχές τσιμπολόγημα το παιδί θα αποκτήσει υπερβολικό βάρος.

ΠΩΣ ΘΑ ΦΑΕΙ ΚΡΕΑΣ ΤΟ ΜΩΡΟ ΜΟΥ

Πολλοί γονείς έχουν απορίες σχετικά με το τάισμα του μωρού τους με κρέας. Είναι καλύτερα να ξεκινήσω με κρέας ή κοτόπουλο; Θα πρέπει να το αλέσω ή  να το δώσω σε λεπτές ίνες; Πρέπει ο κρέας να είναι από τα πρώτα φαγητά που θα φάει το μωρό μου ή καλύτερα να ξεκινήσω με κρέμα, φρούτα ή λαχανικά; 

ΠΟΤΕ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΕΙΣΑΓΩ ΚΡΕΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΜΩΡΟΥ ΜΟΥ

Το κρέας συστήνεται ως μια από τις πρώτες στερεές τροφές για τα μωρά. Για ένα βρέφος που θηλάζει αποκλειστικά, το κρέας μπορεί να είναι η καλύτερη επιλογή ως πρώτη τροφή, ωστόσο ένα βρέφος μου λαμβάνει συμπλήρωμα ή σιτίζεται αποκλειστικά με φόρμουλα μπορεί να ξεκινήσει επίσης από τα λαχανικά. Επιπλέον, ένα μωρό  μπορεί να ξεκινήσει με δημητριακά εμπλουτισμένα σε σίδηρο ως πρώτη τροφή. Γενικά, θα πρέπει να δοκιμάσετε να δώσετε κρέας στο μωρό σας πρώτη φορά κάποια στιγμή μεταξύ 6 και 8 μηνών. Η εισαγωγή κρέατος νωρίς εξασφαλίζει την επαρκή πρόσληψη σιδήρου, ψευδαργύρου και πρωτεϊνών. Γύρω στους 6 μήνες εξαντλούνται τα αποθέματα σιδήρου από τον οργανισμό των μωρών, κυρίως όσων θηλάζουν αποκλειστικά, και το κρέας είναι πλούσιο σε αιμικό σίδηρο, ο οποίος απορροφάται εύκολα.

ΠΟΙΟ ΚΡΕΑΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟ


Γενικά συστήνεται κοτόπουλο, γαλοπούλα ή άπαχο μοσχάρι. Πάντα ωστόσο θα πρέπει να συμβουλεύεστε τον παιδίατρό σας κατά την εισαγωγή στερεών τροφών καθώς κάθε παιδί είναι διαφορετικό.

ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΜΑΓΕΙΡΕΨΩ


Η καλύτερη μέθοδος για το μαγείρεμα οποιασδήποτε τροφής είναι το ψήσιμο στο φούρνο. Είναι ασφαλές και βοηθά τα τρόφιμα να διατηρήσουν τα περισσότερα θρεπτικά συστατικά τους. Να θυμάστε: είναι πολύ σημαντικό να μαγειρεύετε πλήρως όποιο κρέας δίνετε στο μωρό και να σιγουρεύεστε ότι δεν έχει ροζ-άψητες περιοχές. Τα παιδιά δεν πρέπει να τρώνε μισοψημένα ή ωμά κρεατικά. Βρασμένο ή σιγοβρασμένο κρέας;
 Μπορείτε να μαγειρέψετε κρέας με αυτό τον τρόπο. Το μόνο μειονέκτημα είναι η μικρή απώλεια θρεπτικών συστατικών στο νερό. Μπορείτε βέβαια να χρησιμοποιήσετε αυτό το ζωμό κατά την παρασκευή άλλων γευμάτων για το παιδί, αν και σε μερικά παιδιά δεν αρέσει η γεύση που δίνει.
 Γάστρα για το μαγείρεμα κρέατος;
 Είναι ένας υπέροχος τρόπος να ετοιμάσετε γεύματα με ποικιλία τροφίμων. Μπορείτε να ρίξετε κάθε τρόφιμο της επιλογής σας για να μαγειρευτεί με το κρέας. Μία πολύ εύκολη συνταγή είναι στήθος κοτόπουλου, λίγα καρότα, ένα κρεμμύδι με 4-5 κούπες νερό σε χαμηλή φωτιά για 6-8 ώρες.

ΑΛΕΣΜΕΝΟ ΚΡΕΑΣ

Το μαγειρεμένο κρέας που θα χρησιμοποιηθεί πρέπει να είναι κρύο και σε μικρά κομμάτια (διαμέτρου 2-4 cm). Αλέστε το κρέας και προσθέστε νερό για να γίνει χυλός. Όταν το κρέας έχει σιγοβράσει σε γάστρα αλέθετε πολύ πιο εύκολα. 
Μπορείτε να συνδυάσετε ένα φρούτο ή λαχανικό με το κρέας. Θα πρέπει να πειραματιστείτε, επειδή κάθε παιδί έχει διαφορετικές προτιμήσεις σε γεύσεις και υφές. Καταψύχεται ο χυλός κρέατος;
 Μπορείτε να τοποθετήσετε το χυλό σε παγοθήκες και να τον καταψύξετε. Όταν αποψύχεται όμως ο χυλός, μπορεί να διαχωριστεί και να έχει άσχημη υφή. Είναι ασφαλής για κατανάλωση, αλλά μπορεί να αηδιάσει το παιδί. Μπορείτε να προσθέσετε δημητριακά, φρούτα ή λαχανικά στο χυλό και να το ζεστάνετε. Ανακατέψτε καλά και φροντίστε να μην υπάρχουν καυτές περιοχές, που προκαλούνται από θέρμανση σε φούρνο μικροκυμάτων.

ΚΡΕΑΣ ΣΕ ΙΝΕΣ

Πολλοί γονείς σήμερα ακολουθούν τη μέθοδο Baby Led Weaning προκειμένου να ταΐσουν στερέες τροφές τα μωρά τους και δεν τις αλέθουν. Γενικά η μέθοδος αυτή θεωρείτε πιο ασφαλής όταν ξεκινά μετά τους 8-10 μήνες οπότε το μωρό μπορεί να φάει ένα πολύ μαλακό μοσχάρι ή κοτόπουλο σε ίνες.

ΑΛΛΑΝΤΙΚΑ


Το επεξεργασμένο κρέας, όπως το ζαμπόν ή γαλοπούλα, τα λουκάνικα δεν θα πρέπει να δίνονται σε μωρά αλλά και σε μικρά παιδιά γενικότερα καθώς περιέχουν συντηρητικά και χημικά πρόσθερα, όπως το νιτρώδες νάτριο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί για τους κινδύνους από την κατανάλωση επεξεργασμένων κρεάτων όπως η εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων και καρκίνου.  

Επιμέλεια άρθρου:

Λευτέρης Κουκουμάκης, Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, Εθελοντής

ΠΟΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Τα παιδιά και οι έφηβοι χρειάζονται τουλάχιστον 60 λεπτά φυσικής δραστηριότητας μέτριας έντασης καθημερινά. Αυτός ο χρόνος μπορεί να φαίνεται μεγάλος, ωστόσο δεν χρειάζεται να είναι συνεχόμενος. Ένα παιδί μπορεί εύκολα να φτάσει και να ξεπεράσει αυτό το χρόνο κάνοντας διαφορετικές δραστηριότητες μέσα στη μέρα του. Αν το παιδί σας δεν είναι δραστήριο για 60 λεπτά καθημερινά, δημιουργήστε περισσότερες ευκαιρίες για σωματική δραστηριότητα και ενθαρρύνετε το ενεργητικό παιχνίδι.

Τα παιδιά μέσα από το ενεργητικό παιχνίδι και τις διάφορες δραστηριότητες που κάνουν στόχος είναι να καλύπτουν διαφορετικά είδη σωματικής άσκησης, όπως:

  1. Αερόβιες ασκήσεις. 
Θα πρέπει να αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της φυσικής δραστηριότητας των παιδιών και περιλαμβάνουν ασκήσεις μέτριας ή υψηλής έντασης, όπως το γρήγορο περπάτημα, το τρέξιμο, η ποδηλασία, η κολύμβηση. Φυσική δραστηριότητα υψηλής έντασης συστήνεται τουλάχιστον 3 φορές την εβδομάδα.
  2. Ασκήσεις μυικής ενδυνάμωσης. 
Περιλαμβάνουν ασκήσεις αντιστάσεων, όπως ασκήσεις με λάστιχα γυμναστικής, κάμψεις, έλξεις κλπ, ωστόσο τα παιδιά καλύπτουν αυτή τη γκάμα των ασκήσεων με το σκαρφάλωμα, τα παιχνίδια στην παιδική χαρά (π.χ. μονόζυγο) αλλά και από τη συμμετοχή τους σε διάφορες οργανωμένες δραστηριότητες όπως είναι ο χορός, η ενόργανη γυμναστική, η yoga, οι πολεμικές τέχνες.
  3. Ασκήσεις ενδυνάμωσης των οστών. Περιλαμβάνουν ασκήσεις που προκαλούν απότομες εντάσεις μικρής διάρκειας στα οστά, όπως το τρέξιμο ή το σκοινάκι. Γενικά τα παιδιά που παίζουν ενεργητικά καθημερινά καλύπτουν εύκολα τις ασκήσεις αυτές μέσα από παιχνίδια όπως το κρυφτό, το κυνηγητό, “κλέφτες κι αστυνόμοι” κ.α.

Έχετε υπόψιν ότι οι διάφορες δραστηριότητες ενός παιδιού συχνά καλύπτουν ασκήσεις από περισσότερες από μία κατηγορίες. Γενικά στόχος είναι, ένα παιδί να είναι δραστήριο τουλάχιστον 420 λεπτά εβομαδιαίως (αθροιστικά), μέσα από το καθημερινό ενεργητικό παιχνίδι, το απλό περπάτημα και τις οργανωμένες δραστηριότητες στις οποίες συμμετέχει. Ένα κομμάτι της εβδομαδιαίας δραστηριότητας ενός παιδιού (τουλάχιστον 180 λεπτά) θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει φυσική δραστηριότητα μέτριας, υψηλής και πολύ υψηλής έντασης. Δραστηριότητα μέτριας έντασης κάνει το παιδί όταν η καρδιά του χτυπά γρηγορότερα σε σύγκριση με όταν είναι καθιστό, αλλά μπορεί να πει ολοκληρωμένες προτάσεις καθώς κινείται. Υψηλής έντασης δραστηριότητα κάνει όταν μπορεί να πει 1-2 λέξεις ανάμεσα στις αναπνοές και πολύ υψηλής έντασης όταν κάνει πολύ βαθιές και γρήγορες αναπνοές από το στόμα και μειώνει το ρυθμό της άσκησης αν δοκιμάσει να μιλήσει.

ΚΑΤΑΛΛΗΛΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΗΛΙΚΙΑ

Κάποια είδη φυσικής δραστηριότητας ταιριάζουν περισσότερο σε εφήβους από ότι σε μικρά παιδιά. Για παράδειγμα, τα μικρότερα παιδιά δεν χρειάζονται συγκεκριμένες ασκήσεις γυμναστικής και ειδική προπόνηση προκειμένου να αναπτυχθεί φυσιολογικά το μυικό τους σύστημα. Αρκεί το ενεργητικό παιχνίδι με τα άλλα παιδιά, το παιχνίδι στην παιδική χαρά (μονόζυγα ή κατασκευές με σκοινιά) ή σε ένα παιδότοπο, το ποδήλατο, το κολύμπι στη θάλασσα αλλά ακόμη και το περπάτημα προς το σχολείο, μέχρι το φούρνο της γειτονιάς ή το κοντινό πάρκο.

Το καθημερινό περπάτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Προσπαθήστε να περπατάτε καθημερινά (π.χ. 15 λεπτά) με τα παιδιά σας από όταν είναι ακόμη μικρά ώστε τα παιδιά να συνηθίσουν το περπάτημα και να μην θεωρούν ότι όλες οι μετακινήσεις θα πρέπει να γίνονται με το αυτοκίνητο. Περπατήστε μαζί τους για τις διάφορες κοντινές δουλειές, χειμώνα και καλοκαίρι. Ντυθείτε κατάλληλα αν ο καιρός είναι κρύος, πάρτε μαζί ένα φακό αν έχει σκοτεινιάσει (τα παιδιά θα ενθουσιαστούν!) και μετατρέψτε τη διαδρομή σας σε μια “περιπέτεια”. Όταν ο καιρός είναι ζεστός, φορέστε καπέλο και αντιηλιακό, πάρτε μαζί παγούρι με νερό και για γυαλιά ηλίου. 

Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν μπορούν να αρχίσουν να συμμετέχουν σιγά-σιγά και σε πιο οργανωμένες δραστηριότητες όπως το ποδόσφαιρο, το μπάσκετ, ο στίβος, η ενόργανη γυμναστική, ο χορός, οι πολεμικές τέχνες, η yoga, το τένις οι οποίες μπορούν να συνεχιστούν μέχρι και την εφηβεία, οπότε μπορούν να ξεκινήσουν και πιο δομημένα προγράμματα προπονήσεων αλλά και γυμναστική με ελαφριά βάρη, λάστιχα και μπάλες πιλάτες.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να δημιουργούμε καθημερινά ευκαιρίες στα παιδιά να ασκηθούν και να παίξουν ενεργητικά σε ένα ασφαλές περιβάλλον. Όσο μικρότερα μάθουν να διασκεδάζουν μέσα από ότις διάφορες σωματικές δραστηριότητες τόσο πιθανότερο είναι ότι θα συνεχίσουν και σε όλη τους τη ζωή. Δύο πράγματα είναι πολύ σημαντικά για να δημιουργήσουμε παιδιά που αγαπούν το ενεργητικό παιχνίδι και την άθληση:

1. Να αποτελούμε πρότυπο εμείς οι ίδιοι οι γονείς, να περπατάμε περισσότερο, να αθλούμαστε, να γυμναζόμαστε, να περνάμε λιγότερο χρόνο μπροστά σε οθόνη και να παίζουμε ενεργητικά μαζί τους όσο πιο συχνά γίνεται.

2. Να είμαστε σίγουροι ότι δίνουμε τη δέουσα βαρύτητα στη σωματική τους ανάπτυξη σε σχέση με τη νοητική και να μην στερούμε από τα παιδιά το ενεργητικό παιχνίδι και την άθληση προκειμένου να δώσουμε περισσότερη έμφαση στα μαθήματα και την ακαδημαϊκή πρόοδο. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο το αρχαίο ρητό “νους υγιής εν σώματι υγιεί”. Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η ηλικία μεταξύ 7-9 ετών όπου τα παιδιά ξεκινούν να περνούν περισσότερο χρόνο καθιστά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια λόγω μαθημάτων αλλά και ενασχόλησης με την οθόνη καθώς επίσης και η εφηβεία όπου οι απαιτήσεις στο διάβασμα αυξάνονται αλλά και πολλά παιδιά περνούν υπερβολικό χρόνο στον υπολογιστή, το τάμπλετ και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια.

Επιμέλεια άρθρου:

Λευτέρης Κουκουμάκης, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Εθελοντής

Εύκολα και θρεπτικά γεύματα; Ξεκινήστε από το ντουλάπι της κουζίνας

Θέλετε εσείς και η οικογένειά σας να έχετε στο τραπέζι ένα γεύμα θρεπτικό και υγιεινό; Θέλετε να χτίσετε και να αποκτήσετε υγιεινές διατροφικές συνήθειες; Ξεκινήστε τότε από το ντουλάπι της κουζίνας σας, το ψυγείο και τον καταψύκτη!

1. Απομακρύνετε τα έτοιμα φαγητά και τυποποιημένα σνακ

Δεν χρειάζεται να μετατρέψετε ντουλάπια και ψυγείο σε “ναό” υγιεινής διατροφής, αλλά είναι καλύτερο να μην αποθηκεύεται ποσότητες ανθυγιεινών τροφίμων στο σπίτι σας. Ελαχιστοποιήστε τον αριθμό τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητας σε ζάχαρη, γλυκόζη, φρουκτόζη, αλάτι και κορεσμένα ή υδρογονωμένα λιπαρά και φοινικέλαιο. Τέτοια τρόφιμα είναι τα τυποποιημένα μπισκότα, τα κρουασάν, τα τσιπς, οι καραμέλες, οι συσκευασμένοι χυμοί και τα αναψυκτικά, τα δημητριακά με προσθήκη ζάχαρης, οι κατεψυγμένες πίτες και πίτσες, οι έτοιμες σάλτσες, τα έτοιμα γεύματα, τα αλλαντικά. 

Δειτε ποια από τα παραπάνω τρόφιμα έχετε στα ντουλάπια, στο ψυγείο και στην κατάψυξή σας και προσπαθήστε να μην τα ανανεώσετε την επόμενη φορά που θα πάτε στο σούπερ-μάρκετ. Εάν ωστόσο επιλέγετε μερικά από τα τρόφιμα αυτά για το σπίτι σας, τοποθετήστε τα στο πίσω μέρος ή σε ψηλό σημείο στο ντουλάπι και φυλάξτε τα θρεπτικά τρόφιμα στο μπροστινό τμήμα.

2. Επιλέξτε προϊόντα ολικής άλεσης

Τα σιτηρά, τα ζυμαρικά, τα διάφορα είδη ψωμιού, το αλεύρι κ.α. προέρχονται από ποικιλίες ακατέργαστων σιτηρών. Τα ακατέργαστα σιτηρά προσφέρεουν πολλά οφέλη για την υγεία γι’ αυτό και είναι προτιμότερα για όλους. Ένα κύριο χαρακτηριστικό τους είναι η περιεκτικότητα τους σε φυτικές ίνες , οι οποίες έχουν ευεργετική δράση σε πολλές λειτουργίες του οργανισμού όπως στη λειτουργία του εντέρου, τη ρύθμιση του σακχάρου κ.ά. Ελέγξτε το μπροστινό μέρος της συσκευασίας των τροφίμων ώστε να γράφει “100% δημητριακά ολικής αλέσεως” ή ελέγξτε τη λίστα των συστατικών για να βεβαιωθείτε ότι το “αλεύρι ολικής” ή τα “δημητριακά ολικής” είναι το πρώτο συστατικό.

3. Επιλέξτε τα κονσερβοποιημένα και κατεψυγμένα προϊόντα προσεκτικά

Πολλά κονσερβοποιημένα ή κατεψυγμένα προϊόντα είναι υψηλά σε αλάτι και συντηρητικά. Επιλέξτε κονσέρβες λαχανικών με την ένδειξη “χωρίς αλάτι” και ξεπλύνετε τα λαχανικά πριν από το μαγείρεμα. Επιλέξτε φρούτα σε κονσέρβα σε 100% χυμό ή νερό, χωρίς τεχνητά γλυκαντικά ή σιρόπια. Προτιμήστε οι κονσέρβες που περιέχουν φασόλια, λαχανικά ή θαλασσινά να περιέχουν νερό ή ελαιόλαδο.

4. Επιλέξτε οργανικά/ βιολογικά προϊόντα σωστά

Τα βιολογικά προϊόντα μπορούν να αξίζουν τα χρήματα εάν πρόκειται να φάτε τη φλούδα ενός τροφίμου (όπως μήλο, μούρα ή πιπεριές). Σε άλλες περιπτώσεις όπως για παράδειγμα, μπανάνες και αβοκάντο, δεν χρειάζεται η δαπάνη χρημάτων. Σε κάθε περίπτωση όταν πρόκειται για ένα τυποποιημένο βιολογικό προϊόν, βεβαιωθείτε ότι όλα τα συστατικά του είναι βιολογικά και όχι μόνο ένα. Επιπλέον, έχετε στο μυαλό σας ότι ένα βιολογικό σνακ μπορεί να περιέχει ακριβώς την ίδια πρόσθετη σάκχαρη και τα “κακής” ποιότητας λιπαρά με ένα απλό. 

5. Αποφύγετε τα trans (υδρογονωμένα) λιπαρά

Τα trans λιπαρά οξέα είναι πολυακόρεστα λιπαρά οξέα τα οποία προέρχονται από φυτικά έλαια, τα οποία έχουν υποστεί βιομηχανική επεξεργασία (υδρογόνωση ή μερική υδρογόνωση) προκειμένου να αποκτήσουν στερεά μορφή ή πιο παχύρρευστη. Τα λιπαρά αυτά οξέα παράγονται και με φυσικό τρόπο σε μερικές τροφές, αλλά σε πολύ μικρές ποσότητες.  Εάν τα συστατικά περιλαμβάνουν “μερικώς υδρογονωμένα” έλαια, περιέχουν trans-λιπαρά και θα πρέπει να αποφεύγονται. Πολλές μαργαρίνες περιέχουν τέτοια λιπαρά, καθώς επίσης και πολλά τυποποιημένα σνακ και έτοιμα γεύματα. Προτιμήστε βούτυρο αγελάδος 100% και αποφύγετε μαργαρίνες και βούτυρα τύπου soft.  

6. Αγοράστε μπαχαρικά και βότανα 

Περιορίστε την ποσότητα του αλατιού που χρησιμοποιείτε στο φαγητό προσθέτοντας βότανα και μπαχαρικά φρέσκα ή αποξηραμένα. Αποφύγετε τις έτοιμες σάλτσες και τους κύβους.

Ειρήνη Μπότση, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Εθελόντρια

Κι όμως, η επιλογή του σωστού φαγητού δεν είναι δύσκολη υπόθεση

Το να τρώμε σωστά δεν πρέπει να είναι πολύπλοκο. Υπάρχουν μερικοί απλοί κανόνες που όταν τους έχουμε στο μυαλό μας μπορούμε να απολαμβάνουμε το φαγητό μας και να φροντίζουμε παράλληλα την υγεία μας. Οι γονείς έχουμε χρέος απέναντι στα παιδιά μας αφενός να είμαστε ενημερωμένοι σχετικά με την ισορροπημένη διατροφή και αφετέρου να αποτελούμε πρότυπο ακολουθώντας έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Ας ξεκινήσουμε από μερικά εύκολα tips που μπορούν να σας βοηθήσουν να οργανώσετε ένα πιο ισορροπημένο τρόπο διατροφής για εσάς και την οικογένειά σας σύμφωνα με τις συστάσεις της Αμερικάνικης Ακαδημίας Διατροφής.

Δώστε έμφαση στα φρούτα, στα λαχανικά, στα τρόφιμα ολικής άλεσης, στο ψάρι και τους καρπούς. 

  • Μετρήστε τις θερμίδες όπως πρέπει!

Σκεφτείτε “θρεπτικό” τρόφιμο, αντί για “καλό” ή “κακό” τρόφιμο. Η πλειοψηφία των διατροφικών σας επιλογών θα πρέπει να είναι τροφιμα πλούσια σε βιταμίνες, ιχνοστοιχεία, φυτικές ίνες, καλά λιπαρά και πρωτεΐνη και σχετικά χαμηλά σε θερμίδες. Κάνοντας έξυπνες διατροφικές επιλογές μπορεί να βοηθήσει εσάς και τα παιδιά σας να παραμείνετε υγιείς και να εξασφαλίσετε ένα φυσιολογικό βάρος.

  • Δώστε έμφαση στην ποικιλία!

Τρώτε ποικιλία από τρόφιμα από όλες τις ομάδες για να προσλάβετε τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται το σώμα σας. Δώστε έμφαση στα σκούρα πράσινα λαχανικά, όπως σπανάκι και μπρόκολο, στα πορτοκαλί λαχανικά όπως καρότα και γλυκοπατάτες. Βελτιώστε τις πρωτεϊνικές επιλογές σας με περισσότερο ψάρι και όσπρια. Καταναλώστε καθημερινά καλά λιπαρά όπως ελαιόλαδο και ξηρούς καρπούς. Τέλος, συμπεριλάμβετε συχνά στη διατροφή σας ελεγχόμενες ποσότητες από τρόφιμα ολικής άλεσης.

  • Αποφύγετε τα πρόσθετα σάκχαρα και τα “κακά” λιπαρά!

Αναζητήστε τρόφιμα χαμηλά σε κορεσμένα λιπαρά και χωρίς trans (υδρογονωμένα) λιπαρά, φοινιλέλαιο ή βαμβακέλαιο προκειμένου να προστατευθείτε από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Οι μαργαρίνες κάθε είδους, τα βούτυρα τύπου soft, τα αρτοσκεύσματα και τα τυποποιημένα σνακ περιέχουν “κακής” ποιότητας λιπαρά και θα πρέπει να καταναλώνονται σπάνια. Επίσης τα αλλαντικά περιέχουν κορεσμένο λίπος, πολύ αλάτι και χημικά πρόσθετα που τα κάνουν επικίνδυνα για την υγεία όταν καταναλώνονται συχνά. Τέλος, τα περισσότερα τυποποιημένα σνακ και οι συσκευασμένοι χυμοί περιέχουν υπερβολικά σάκχαρα (πρόσθετα ή φυσικά) και θα πρέπει να αποτελούν εξαίρεση σε μια κατά τα άλλα ισορροπημένη διατροφή. Προτιμήστε να φτιάχνεται μόνοι σας σνακ και λιχουδιές και μάθετε να διαβάζετε σωστά τις ετικέτες των τροφίμων προκειμένου να κάνετε σωστές επιλογές για εσάς και τα παιδιά σας. Μάθετε να διαβάζετε σωστά τις ετικέτες των τροφίμων

Ιατρούδης Γιώργος, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Εθελοντής 

 

Το τίμημα της παχυσαρκίας στον παιδικό οργανισμό

Παιδίατροι, διατροφολόγοι και γενικότερα επιστήμονες από το χώρο της υγείας ανησυχούν πολύ για τον αυξανόμενο αριθμό υπέρβαρων παιδιών για πολλούς λόγους. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η παχυσαρκία μπορεί να περιορίσει τη φυσική δραστηριότητα του παιδιού, ενώ οι κίνδυνοι για την υγεία του εξαιτίας του υπερβάλλοντος βάρους είναι ιδιαίτερα ανησυχητικοί.

Μια πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι το 60% των παχύσαρκων παιδιών ηλικίας 5 έως 10 ετών είχε ήδη τουλάχιστον 1 παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο, όπως αυξημένη τιμή χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων και αυξημένη αρτηριακή πίεση. Τα προβλήματα στο καρδιαγγειακό σύστημα δεν είναι τα μόνα που συσχετίζονται με την παιδική παχυσαρκία. Ο διαβήτης είναι άλλη μία ανησυχία των παιδιάτρων και των γονέων παιδιών αυξημένο βάρος. Αυτό συμβαίνει επειδή ένας ταχέως αυξανόμενος αριθμός νεοδιαγνωσθέντων περιπτώσεων παιδικού διαβήτη είναι τύπου 2. Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 εμφανιζόταν μόνο σε ενήλικες, πλέον όμως εμφανίζεται όλο και συχνότερα σε παιδιά και εφήβους. Μάλιστα, πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι το 25% έως 60% νεοδιαγνωσθέντων διαβητικών παιδιών έχουν τύπου 2. Ειδικά αν το παιδί σας δεν είναι δραστήριο και είναι παράλληλα παχύσαρκο, έχει αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξει αυτή τη νόσο.

Εκτός από τις ιατρικές επιπλοκές που εμφανίζονται κατά την παιδική ηλικία, τα παχύσαρκα παιδιά έχουν αυξημένη πιθανότητα να γίνουν παχύσαρκοι ενήλικες. Τα δεδομένα είναι ανησυχητικά καθώς το 20% των παχύσαρκων παιδιών ηλικίας 4 ετών θα γίνουν παχύσαρκοι ενήλικες, όταν μεγαλώσουν. Το ποσοστό αυτό φτάνει το 80% για τους εφήβους που είναι παχύσαρκοι. Οι ενήλικες που είναι παχύσαρκοι από μικρή ηλικία έχουν αυξημένη πιθανότητα να εμφανίσουν προβλήματα υγείας και μεγαλύτερη θνητότητα. Η ουσία είναι ότι η παχυσαρκία μπορεί να προκαλέσει προβλήματα υγείας για όλη τη ζωή του ανθρώπου.

Μια ακόμη σημαντική επιπλοκή της παχυσαρκίας είναι ότι πολλά παχύσαρκα παιδιά δέχονται έντονο bullying, αναπτύσσουν έντονη εμμονή με το βάρος τους, αποκτούν διαστρεβλωμένη εικόνα σώματος, δοκιμάζουν ακραίες δίαιτες, παραλείπουν γεύματα ή αποφεύγουν ολόκληρες ομάδες τροφίμων επιδεινώνοντας ένα ήδη προβληματικό τρόπο διατροφής. Σπανιότερα, κάποια παιδιά αναπτύσσουν διαταραχές πρόσληψης τροφής, όπως η ψυχογενής βουλιμία, επειδή προσπαθούν να ελέγξουν το βάρος τους με λάθος τρόπο.

Περιβαλλοντικοί παράγοντες που επηρεάζουν την εμφάνιση παχυσαρκίας στα παιδιά

Το άμεσο περιβάλλον του παιδιού, σπίτι, σχολείο, σπίτια φίλων και συγγενών, επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τον κίνδυνο να γίνει και να παραμείνει υπέρβαρο ένα παιδί. Αν τρώει συχνά από ή σε εστιατόρια  φαστ-φουντ (σουβλάκια, burger, pizza) ή μένει πολλές ώρες ακίνητο, παρακολουθώντας για παράδειγμα τηλεόραση ή παίζοντας ηλεκτρονικά, αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο να αναπτύξει παχυσαρκία. Σκεφτείτε, ο κίνδυνος να είναι υπέρβαρο ένα παιδί, είναι 4,5 φορές μεγαλύτερος για παιδιά που βρίσκεται μπροστά σε οθόνη για περισσότερο από 5 ώρες κάθε μέρα, σε σύγκριση με παιδιά που παρακολουθούν μέχρι 2 ώρες. Αυτό συμβαίνει επειδή εκείνα τα παιδιά όχι μόνο είναι ακίνητα περισσότερη ώρα, αλλά καταναλώνουν και πιο πολλά πλούσια σε θερμίδες σνακ. Τέλος, ο κίνδυνος ένα παιδί να γίνει παχύσαρκο αυξάνεται κατά πολύ όταν είναι διαθέσιμα στο άμεσο περιβάλλον του τρόφιμα πλούσια σε σάκχαρα, λιπαρά και αλάτι (π.χ. μπισκότα, πατατάκια, κρουασάν, σφολιατοειδή, σοκολάτες, παγωτά, χυμοί και αναψυκτικά) και όταν δεν υπάρχει προγραμματισμός στα γεύματα με αποτέλεσμα το συνεχές τσιμπολόγημα.

Αν αναγνωρίζετε κάποιες από τις παραπάνω συνήθειες στα παιδιά σας είναι σημαντικό να ξεκινήσετε να κάνετε σταδιακές αλλαγές πριν αυτές παγιωθούν. Είναι χρέος των γονιών να προστατέψουν τα παιδιά από την παχυσαρκία και να τους διδάξουν τον τρόπο να προστατεύουν την υγεία τους. 

Λευτέρης Κουκουμάκης, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Εθελοντής

Οι καλύτερες επιλογές ανά ομάδα τροφίμων

Κάθε ομάδα τροφίμων είναι σημαντική καθώς παρέχει θρεπτικά συστατικά και ενέργεια για τη φυσιολογική ανάπτυξη και τη διατήρηση της υγείας. Για τα παιδιά αλλά και για ολόκληρη την οικογένεια προτιμήστε τρόφιμα πλούσια σε θρεπτικά συστατικά (όπως πρωτεΐνες, βιταμίνες και ανόργανα στοιχεία) και χαμηλά σε σάκχαρα, ζωικά λιπαρά και αλάτι.

Οι καλύτερες επιλογές ανά ομάδα τροφίμων

Αμυλούχα

Βρώμη, σίκαλη, κριθάρι, ψωμί από σίκαλη, κριθάρι ή σιτάρι ολικής άλεσης, ζυμαρικά από σιτάρι ολικής άλεσης, νιφάδες δημητριακών από σιτάρι ολικής άλεσης*, καστανό ή άγριο ρύζι, φαγόπυρο, πλιγούρι, κινόα, καλαμπόκι

Λαχανικά

Πράσινα, φυλλώδη: μαρούλι, σπανάκι, μπρόκολο
. Κόκκινα ή πορτοκαλί: καρότο, πιπεριά, ντομάτα
. Αμυλούχα λαχανικά: αρακάς, γλυκοπατάτα, παντζάρι, κολοκύθα. Άλλα λαχανικά: αγκινάρα, σπαράγγι, αβοκάντο, λάχανο, λαχανίδα, κουνουπίδι, μελιτζάνα, μανιτάρι, μπάμια, κρεμμύδι, κολοκύθι κ.α.

Όσπρια, σπόροι & καρποί

Φασόλια, φακές, ρεβύθια, 
αμύγδαλα, καρύδια, κολοκυθόσπορος, λιναρόσπορος

Φρούτα

Μήλο, βερίκοκο, μπανάνα, σύκο, σταφύλι, ακτινίδιο, μάνγκο, πεπόνι, νεκταρίνι, πορτοκάλι, ροδάκινο, κεράσι, αχλάδι, δαμάσκηνο, ανανάς, καρπούζι, μούρα κ.α.

Ζωικά τρόφιμα

Ψάρι, θαλασσινά, κατσικίσιο κρεάς, κοτόπουλο ελευθέρας βοσκής, μοσχάρι ελευθέρας βοσκής, κυνήγι, αυγό 

Γαλακτοκομικά

Κατσικίσιο γάλα, αγελαδινό γάλα από μικρές παραγωγές, γιαούρτι παραδοσιακό, κεφιρ, γάλα αμυγδάλου* ή φουντουκιού* εμπλουτισμένο με ασβέστιο και χωρίς ζάχαρη, τυρία κυρίως ΠΟΠ & χαμηλά σε αλάτι

Λίπη και έλαια

Ελαιόλαδο, ελιές χαμηλές σε αλάτι, ταχίνι* & βούτυρα καρπών* χωρίς προσθήκη άλλων λιπαρών & σακχάρων, 100% αγελαδινό βούτυρο* (σε σύγκριση με μαργαρίνη) 

Σάκχαρα

Μέλι, σιρόπι σφενδάμου

 

*Διαβάζετε πάντα τις ετικέτες τροφίμων όταν πρόκειται για συσκευασμένα τρόφιμα. 

 

Λευτέρης Κουκουμάκης, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Εθελοντής

Bullying κατά υπέρβαρων παιδιών και πως οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν

Πολλά υπέρβαρα και παχύσαρκα παιδιά έχουν να αντιμετωπίσουν περισσότερα από το να χάσουν τα παραπανήσια κιλά. Το καθημερινό “πείραγμα” στο σχολείο για το βάρος τους που πολλές φορές μπορεί να γίνει βάρβαρο, με τη πάροδο του χρόνου έχει αντίκτυπο στη ψυχολογία τους στην αυτοπεποίθησή τους. Πολλά παιδιά καταλήγουν να φοβούνται να πάνε στο σχολείο και έρευνες έχουν αποδείξει πως αυτά τα παιδιά είναι πιο πιθανόν να φτάσουν στο σημείο να παρατήσουν το σχολείο τελείως. Ο συνεχής χλευασμός που αντιμετωπίζουν συσσωρεύεται με αντίκτυπο στη ψυχολογία τους. Το “πείραγμα” αυτό μπορεί να γίνει ακόμα και επικίνδυνο για τη σωματική τους ακεραιότητα. Για τους γονείς είναι αποκαρδιωτικό να βλέπουν το παιδί του να υποφέρει έτσι. Υπάρχουν ωστόσο κάποια πράγματα που μπορούμε να κάνουμε.

Τι συμβουλές μπορούμε να δώσουμε στο παιδί μας αν αντιληφθούμε ότι δέχεται bullying για το βάρος του.

  • Πες το σε έναν ενήλικα
  • Μη μένεις μόνος σου, κάθισε με τη παρέα σου.
  • Αν μπορείς μην αντιδράς, μην αντιμιλάς σε όποιον σε κοροϊδεύει.
  • Αν νιώθεις ασφαλής απάντησε και ζήτα από το παιδί που σε κοροϊδεύει να σταματήσει. 

Τι πρέπει να κάνουμε εμείς οι γονείς.

  • Να του μάθουμε να συγκρατεί τη ψυχραιμία του, να αγνοεί τα λόγια και απλά να αποχωρεί. Οι bullies θα συνεχίσουν πιο έντονα το πείραγμα αν το παιδί τρομοκρατηθεί και ξεκινήσει να κλαίει.
  • Αν το παιδί έχει πιο δυναμικό χαρακτήρα και βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον μπορεί να αντιμετωπίσει το άλλο παιδί ζητώντας του να σταματήσει. Οι bullies τείνουν να επιλέγουν τα πιο ευαίσθητα, αδύναμα παιδιά που δεν αντιδρούν ή δείχνουν πληγωμένα όταν τα κοροϊδεύουν.
  • Να μιλήσουμε στους δασκάλους ακόμα και στο διευθυντή του σχολείου του παιδιού. Το ίδιο το παιδί, επειδή ντρέπεται μπορεί να πει ότι δε χρειάζεται τέτοια κίνηση αλλά είναι καλύτερα να είναι ενήμεροι οι δάσκαλοι για μπορούν να επέμβουν αν χρειαστεί.
  • Να βοηθήσουμε το παιδί να αναπτύξει δεσμούς φιλίας. Όταν το παιδί βρίσκεται σε μια ομάδα-παρέα παιδιών κάποιες φορές θα του προσφέρει ασφάλεια και συναισθηματική σταθερότητα.
  • Να παροτρύνουμε το παιδί σας να ασχοληθεί με εξωσχολικές δραστηριότητες, να αποκτήσει χόμπυ και άλλα ενδιαφέρονται σε τομείς που τα καταφέρνει καλά. Αυτό θα το βοηθήσει να ξεχαστεί, να τονώσει την αυτοπεποίθησή του και να κοινωνικοποιηθεί ακόμη περισσότερο.
  • Τελευταίο και πιο σημαντικό: να περνάμε χρόνο με το παιδί. Πρέπει να δίνουμε την απαιτούμενη σημασία όταν μιλά και προσπαθεί να μας πει κάτι για αυτό που βιώνει στο σχολείο, να ακούσουμε τα προβλήματα και τους φόβους του. Είναι σημαντικό το παιδί μας να είναι σίγουρο ότι έχει την αγάπη και την πλήρη αποδοχή μας χωρίς προϋποθέσεις. Μόνο έτσι θα τονωθεί η αυτοπεποίθησή του και θα μπορέσει να αντιδράσει σε αυτό που του συμβαίνει και να το σταματήσει.

Όταν το bullying συμβαίνει σπίτι.

Δεν είναι καθόλου σπάνιο τα αδέρφια να κοροϊδεύουν το υπέρβαρο παιδί της οικογένειας. Ακόμα και οι ίδιοι οι γονείς μπορεί να κάνουν επικριτικά σχόλια. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να επιτρέψετε μια τέτοια κατάσταση. Θέστε όρους από πολύ μικρή ηλικία για το πως μιλάμε μεταξύ μας που θα ισχύουν για όλους. Τα παιδιά τείνουν να μιμούνται τις συμπεριφορές των γονιών τους. Δώστε το σωστό παράδειγμα στα παιδιά σας και παραμείνετε αυστηροί όταν κάποιος “πληγώνει” με τη συμπεριφορά τον άλλο.

Δίαιτα vs αποδοχή.

Όταν το περιβάλλον του σπιτιού είναι υποστηρικτικό τότε ένα παιδί μπορεί να διαχειριστεί πολύ πιο εύκολα το bullying. Η αναγνώρηση της κατάστασης και η υποστηρίξη θα βοηθήσουν πολύ περισσότερο το παιδί από το να το βάλουμε σε δίαιτα. Τα παιδιά έως 12 ετών δύσκολα μπορούν να διαχειριστούν αλλαγές στη διατροφή τους με τη μορφή δίαιτας ενώ οι επισκέψεις σε ειδικούς και αντιμετώπισή της κατάστασής τους ως “πρόβλημα” δεν βοηθά. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να στοχέυσουμε σε σταδιακές αλλαγές στη διατροφή ολόκληρης της οικογένειας αλλά και στον τρόπο που περνούν τα μέλη της οικογένειας τον ελευθερό τους χρόνο προσπαθώντας να βάλουμε όρια στη χρήση της οθόνης και να ενθαρρύνουμε τη σωματική δραστηριότητα. Ένα παιδί προκειμένου να μπει συστηματικά σε ένα πρόγραμμα διαχείρισής του βάρους του και αυτό να έχει αποτέλεσμα θα πρέπει να έχει αποκτήσει μια σχετική ωριμότητα αλλά πάνω από όλα θα πρέπει να αισθάνεται την πλήρη αποδοχή από τους γονείς και το οικογενειακό του περιβάλλον.

Κατερίνα Μυλωνά, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Εθελόντρια

Πώς να “πείσετε” το παιδί σας να τρώει περισσότερα φρούτα και λαχανικά;

Όλοι οι γονείς γνωρίζουμε ότι τα παιδιά πρέπει να τρώνε καθημερινά φρούτα και λαχανικά για να αναπτυχθούν με υγεία και να προστατευθούν από κρυώματα και παιδικές αρρώστιες. Ωστόσο, συχνά τα παιδιά, δυσκολεύονται με τα φρούτα και τα λαχανικά. Η δυσκολία των παιδιών να φάνε λαχανικά και φρούτα είναι εν μέρει φυσιολογική. Μεταξύ 2 και 6 ετών τα παιδιά περνούν φάσεις κατά τις οποίες δεν θέλουν να δοκιμάσουν νέες γεύσεις και υφές, επιθυμούν περισσότερο ψωμί, ζυμαρικά, ρύζι, γάλα και διάφορα αρτοσκευάσματα ή απορρίπτουν τρόφιμα που έτρωγαν παλαιότερα. Για άλλα παιδιά οι φάσεις αυτές κρατούν περισσότερο και είναι πιο έντονες και για άλλα είναι πιο ήπιες ή κρατούν λιγότερο. 

Ωστόσο, υπάρχουν πράγματα που εμείς οι γονείς μπορούμε να κάνουμε προκειμένου να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να αγαπήσουν τα λαχανικά και τα φρούτα και πράγματα που θα πρέπει να αποφύγουμε να κάνουμε καθώς θα μειώσουν την πιθανότητα ένα παιδί να μάθει να τα τρώει. Τα συχνότερα λάθη που κάνουμε εμείς οι γονείς και έχουν ως αποτέλεσμα τα παιδιά να δυσκολεύονται για περισσότερο χρονικό διάστημα με τα φρούτα και τα λαχανικά ή ακόμη και να μην μάθουν να τα τρώνε ποτέ είναι α. ότι πιέζουμε τα παιδιά προκειμένου να τα φάνε, τα δωροδοκούμε ή ακόμη και τα εκβιάζουμε και β. εγκαταλείπουμε γρήγορα την προσπάθεια, προσφέρουμε συνεχώς εναλλακτικές και δεν τα εμφανίζουμε καθημερινά στο τραπέζι. 

Ακολουθούν μερικές πρακτικές συμβουλές για να βοηθήσουμε με θετικό τρόπο τα παιδιά να αγαπήσουν φρούτα και λαχανικά.

  • Παρέχετε περισσότερα φρούτα και λαχανικά σαν σνακ. Πλύνετε τα φρούτα, κόψτε τα και βάλτε τα στο ψυγείο για να μπορείτε γρήγορα να τα προσφέρετε όταν τα παιδιά πεινούν. Προσπαθήστε τα σνακ των παιδιών να περιέχουν τις περισσότερες φορές ένα φρούτο ή ενα λαχανικό. Χρησιμοποιήστε καρότα και αγγούρια και στικ, τοματίνια, πολύχρωμα φρούτα περασμένα σε σουβλάκι.
  • Σερβίρετε σαλάτες καθημερινά. Πλύντε τα λαχανικά και βάλτε τα σε σακούλες στο ψυγείο. Δοκιμάστε διαφορετικές σαλάτες, ωμές ή βραστές, ψητά λαχανικά με διαφορετικά dressing με βάση το ελαιόλαδο. Αποφύγετε να προσφέρετε “στεγνές σαλάτες”, ενώ εχετε υπόψη σας ότι το μαρούλι, η ωμή ρόκα ή το ωμό σπανάκι δεν είναι συνήθως αγαπητά σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. 
  • Λαχανικά όπως το μαγειρεμένο σπανάκι, το ωμό ή βρασμένο μπρόκολο, ο αχνιστός αρακάς, το ωμό ή βρασμένο καρότο, η κίτρινη ή πορτοκαλί πιπεριά, τα τοματίνια, το αγγούρι, το παντζάρι, η γλυκοπατάτα ή η κολοκύθα είναι συνήθως καλύτερα αποδεκτά από τα μικρά παιδιά.
  • Δοκιμάστε συνταγές λαχανικών με μακαρόνια, όσπρια, κοτόπουλο, κινόα ή πλιγούρι. Αποφύγετε ωστόσο να αναμειγνύεται πολλά διαφορετικά λαχανικά και μυρωδικά μαζί. Μπορείτε να τα προσφέρετε χωρίστα και να αφήσετε τα παιδιά να τα αναμίξουν.
  • Όταν πηγαίνετε για ψώνια, ξεκινήστε από τον μανάβη ή τον πάγκο με τα φρούτα και τα λαχανικά στο σουπερ μάρκετ. Πάρτε τα παιδιά μαζί σας στη λαϊκή αγορά. Αφήστε να ρωτήσουν και να δοκιμάσουν.
  • Απόφυγετε να αγοράζετε υψηλοθερμιδικές τροφές όπως πατατάκια, μπισκότα και σοκολάτες για το καθημερινό σας σνακ. Μάθετε στα παιδιά τι αποτελεί ένα ισορροπημένο σνακ και κρατήστε τις λιχουδιές για λίγες φορές το μήνα
  • Αποφύγετε τους συσκευασμένους χυμούς και περιορίστε τους φρεσκοστυμμένους σε λιγότερο από 1 ποτήρι την ημέρα. Προσφέρετε στα παιδιά ολόκληρα τα φρούτα, παρόλο που ίσως είναι ευκολότερο να τα πιουν σε χυμό. Ο χυμός ωστόσο, ακόμη και ο φρεσκοστυμμένος, περιέχει πολύ περισσότερα σάκχαρα από το ίδιο το φρούτο ενώ περιέχει λιγότερα θρεπτικά συστατικά. Η συχνή κατανάλωση χυμών έχει συνδεθεί μάλιστα με την παιδική παχυσαρκία.
  • Επιλέγετε πάντα ώριμα φρούτα εποχής. Δοκιμάστε πρώτα και αποφύγετε να δώσετε στο παιδί άγουρα, άνοστα ή φρούτα εκτός εποχής. Επιλέξτε όμορφα χρώματα. Η μπανάνα, το ροδάκινο, το πεπόνι, το αχλάδι, το μάνγκο, τα σταφύλια, τα σύκα και το ακτινίδιο όταν είναι ώριμα και γλυκά μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να αγαπήσουν τα φρούτα.
  • Παρουσιάστε τα φρούτα και τα λαχανικά με “παιχνιδάρικο” τρόπο. Υπάρχουν πολλές ιδέες στο διαδίκτυο! Αναζητήστε τις!
  • Φάτε μαζί με τα παιδιά σας όποτε είναι δυνατό. Οι έρευνες δείχνουν ότι τα παιδιά τρώνε περισσότερα φρούτα και λαχανικά και λιγότερα τηγανητά ή ζαχαρώδη όταν τρώνε με την οικογένεια τους. 
  • Γίνετε πρότυπο. Φάτε πρώτοι περισσότερα φρούτα και λαχανικά, χωρίς ωστόσο να το επιδεικνύεται. Αφήστε τα παιδιά απλώς να σας μιμηθούν. 

 

Θυμηθείτε… Επιλέγοντας υγιεινές τροφές μπορείτε να καθιερώσετε σωστές διατροφικές συνήθειες που θα διαρκούν για όλη τη ζωή.

Ιατρούδης Γιώργος, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Εθελοντής Μαθαίνω Διατροφή

Ποια τρόφιμα είναι κατάλληλα για να ξεκινήσει το μωρό μου να τρώει;

Έφτασε η ώρα για στερεά! Μεταξύ 4 και 6 μηνών τα περισσότερα βρέφη ξεκινούν τις στερέες τροφές. Με τι τρόφιμα είναι ωστόσο καλύτερα να ξεκινήσετε; Οι απόψεις πολλές! Ωστόσο σύμφωνα με τις πιο σύγχρονες επιστημονικές οδηγίες είναι σημαντικό να γίνει η σωστή αρχή που θα βοηθήσει το μωρό σας να τρώει ισορροπημένα για πάντα!

Αναλυτικές οδηγίες εισαγωγής στερεών

4-9 μηνών

Μια περίοδος ναι μεν διασκεδαστική αλλά συγχρόνως και κατάλληλη ώστε να αναγνωρίσετε τις γευστικές του προτιμήσεις οι οποίες διαρκώς θα αλλάζουν. Ξεκινήστε με τροφές πλούσιες σε σίδηροΜέχρι αυτή την ηλικία, τα αποθέματα σιδήρου από τη γέννηση, αρκούσαν, αλλά πλέον χρειάζεται καθημερινή πρόσληψη σιδήρου από τις τροφές για τη σωστή ανάπτυξή του αλλά και την καλή λειτουργία του εγκεφάλου του. Το κρέας και τα δημητριακά εμπλουτισμένα με σίδηρο είναι καλές επιλογές για το ξεκίνημα. Μπορείτε να προσθέσετε λίγο νερό ή γάλα, είτε μητρικό είτε φόρμουλας, στα δημητριακά ή το κρέας προκειμένου να το κάνετε σούπα. Καθώς το μωρό πηγαίνει όλο και καλύτερα με τη εισαγωγή του φαγητού, χρησιμοποιείτε όλο και λιγότερο υγρό. Μην περιμένετε το μωρό να τρώει όλη τη ποσότητα φαγητού από την αρχή καθότι είναι φυσικό τις πρώτες φορές να χρειασθεί περισσότερος χρόνος για τη σίτιση ώστε να προσαρμοστεί ακόμη και να αρνηθεί την ίδια τη σίτιση.

Πως θα δώσω κρέας στο μωρό μου

Εισαγωγή στα Λαχανικά

Εφόσον το μωρό σας έχει προσαρμοστεί στις τροφές πλούσιες σε σίδηρο (κάτι που μπορεί να διαρκέσει μερικές ημέρες ακόμη και εβδομάδες), έφτασε η ώρα για τα λαχανικά. Τα πράσινα φασόλια, τα καρότα, τα κολοκυθάκια, ο αρακάς, οι γλυκοπατάτες και το αβοκάντο σε μορφή πολτού, αποτελούν καλές επιλογές για το ξεκίνημα. Ξεκινήστε με ένα λαχανικό κάθε φορά, προκειμένου να έχετε τη δυνατότητα να παρατηρείτε τυχόν σημάδια ευαισθησίας. Συζητήστε με το παιδίατρο, εάν παρατηρήσετε σημάδια εξανθήματος, κνίδωσης, ξηροδερμίας ή συριγμού.

Εισαγωγή στα Φρούτα

Εφόσον το μωρό σας έχει προσαρμοστεί στα λαχανικά είστε έτοιμοι να προσθέσετε τα φρούτα, με τη κατανάλωση όμως των τροφών πλούσιων σε σίδηρο και των λαχανικών να εξακολουθεί να είναι καθημερινή. Δώστε στο μωρό σας να δοκιμάσει μικρή ποσότητα πολτοποιημένου ή πολύ μαλακού φρούτου, ένα κάθε φορά. Οι επιλογές είναι αρκετές ξεκινήστε με μήλο, μπανάνα, αχλάδι, ροδάκινο, βανίλια, πεπόνι, μάνγκο. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε μικρή ποσότητα (1-2 κουταλιές σούπας) φρεσκοστυμμένου χυμού πορτοκαλιού για να πολτοποιήσετε τα φρούτα.

Τι δεν χρειάζεται το μωρό σας;

Τα φρούτα και τα λαχανικά έχουν την ιδανική γεύση για το μωρό σας και δεν χρειάζεται να προσθέσετε ζάχαρη, αλάτι, μέλι ή κάτι άλλο. Το να καλύπτουμε με πρόσθετα τις φυσικές γεύσεις δεν βοηθάμε το μωρό να μάθει να τρώει ισορροπημένα. Επιπλέον, το μέλι, μπορεί να περιέχει σπόρους Clostridium Botulinum, βακτήρια που προσβάλλουν το γαστρεντερικό σύστημα και μπορεί να προκαλέσουν μία ασθένεια που ονομάζεται αλλαντίαση, μια παραλυτική ασθένεια που οφείλεται στη δράση νευροτοξίνης. 

Αποφύγετε να δίνετε έτοιμες βρεφικές τροφές στο μωρό σας, αν ωστόσο χρησιμοποιήσετε κάποια βεβαιωθείτε ότι δεν περιέχει κάποιο από τα παρακάτω συστατικά: αλάτι, ζάχαρη, γλυκόζη, φρουκτόζη, δεξτρόζη. Διαβάστε με προσοχή τις ετικέτες των τροφών και αποφύγετε επίσης όσες περιέχουν φοινικέλαιο, γαλακτοματοποιητές, τεχνητά χρώματα και αρώματα και συντηρητικά τύπου Ε.

Τι να περιμένετε όταν το μωρό ξεκινήσει τις στερεές τροφές;

Με την εισαγωγή στερεών τροφών, το μωρό μπορεί να φτύσει τη τροφή ή ακόμη και να κάνει αστείες γκριμάτσες όταν τη δοκιμάζει. Αυτό είναι κάτι φυσιολογικό και δεν σημαίνει ότι δεν του αρέσει το φαγητό, απλώς είναι μια φυσιολογική αντίδραση σε μια εντελώς νέα γεύση και εμπειρία που δεν είχε ξανά. Τα μωρά χρειάζονται πολύ χρόνο και επαναλαμβανόμενες δοκιμές για να δεχτούν νέες γεύσεις και υφές. Στη πραγματικότητα, ένα μωρό μπορεί να χρειαστεί να δοκιμάσει μια τροφή 15 με 20 φορές μέχρι να αρχίσει να του αρέσει. Είναι πολύ σημαντικό να θυμάστε ότι θα πρέπει να προσφέρετε την ίδια τροφή πολλές φορές προτού δεχτείτε κατά κάποιο τρόπο ότι το μωρό σας την έχει απορρίψει.

Φυσικά θα πρέπει να είστε προτοιμασμένοι για την ακαταστασία που θα επικρατεί! Το μωρό εξερευνά με ενθουσιασμό των κόσμο των στερεών τροφών, οπότε εξοπλιστείτε με πολύ υπομονή και θετική ενέργεια!

Γιατί έχει σημασία η ποικιλία;

Όταν το μωρό έχει δοκιμάσει μια ποικιλία τροφών, με ένα μόνο συστατικό τη φορά, η πραγματική διασκέδαση μπορεί να ξεκινήσει! Μπορείτε να συνδυάσετε γεύσεις, όπως μπιζέλια με καρότα, κοτόπουλο με γλυκοπατάτες ή δημητριακά με μπανάνεςΜπορείτε να συνεχίσετε να επεκτείνετε το γευστικό του ορίζοντα, με ένα καινούργιο φαγητό κάθε φορά, ενώ συνεχίζετε να προσφέρετε τρόφιμα που έχει ήδη δοκιμάσει, ακόμα και εκείνα που στο παρελθόν είχε απορρίψει. Μπορεί να μπείτε στον πειρασμό να εγκαταλείψετε την προσπάθεια μετά από έξι ανεπιτυχείς προσπάθειες με τα πράσινα φασόλια για παράδειγμα, αλλά αξίζει τον κόπο η επόμενη φορά που θα δείτε ότι ξαφνικά τα τρώει. Είναι πολύ σημαντικό να υποστηρίξετε το μωρό σας να μάθει σε μια ποικιλία από υγιεινά τρόφιμα από τη βρεφική ηλικία προκειμένου να αποφύγετε την επιλεκτική διατροφή αργότερα.

Κωσταντίνα Σιάχου, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Εθελόντρια

No Favorites Has Been Added!