ΜΕΤΑΒΡΕΦΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι όταν τα μωρά μπαίνουν στη μεταβρεφική ή νηπιακή ηλικία (1-3 ετών) όλα αλλάζουν. Κινούνται περισσότερο, είναι πιο δραστήρια, πιο επιδέξια. Είτε μιλούν λίγο είτε πολύ, αρχίζουν να λένε για τις προτιμήσεις και τις αποστροφές τους, ειδικά όταν πρόκειται για το φαγητό.

ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΤΡΩΕΙ ΚΑΙ ΣΕ ΤΙ ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΕΝΑ ΝΗΠΙΟ (1-3 ΕΤΩΝ);

Ανεξαρτήτως ηλικίας, όλοι χρειαζόμαστε ποικιλία και ισορροπία στη διατροφή μας, ώστε να εξασφαλίσουμε όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Τα νήπια έχουν μικρό στομάχι και χρειάζονται μικρές μερίδες, για να μπορούν να φάνε ποικιλία τροφίμων. Επιπλέον, η ποσότητα φαγητού που θα φάει το παιδί σε κάθε χρονική στιγμή εξαρτάται από ορισμένους παράγοντες:

  • αν βρίσκεται σε περίοδο ραγδαίας ανάπτυξης
  • το μέγεθος της τελευταίας κένωσης
  • αν είναι κουρασμένο
  • πόσο δραστήριο είναι από το πρωί

Ένας βασικός κανόνας είναι: σερβίρετε πάντα μικρές μερίδες και αν πεινάει περισσότερο, συμπληρώστε το πιάτο του.

ΚΑΘΕ ΓΕΥΜΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΥΡΙΕΣ ΟΜΑΔΕΣ

Καθημερινά τα νήπια (1-3 ετών) χρειάζονται περίπου 15 περίπου θερμίδες ανά εκατοστό ύψους. Συνεπώς ένα νήπιο ύψους 80 εκατοστών χρειάζεται κατά μέσο όρο 1300 θερμίδες την ημέρα, ωστόσο αυτό μπορεί να διαφέρει από παιδί σε παιδί και από μέρα σε μέρα, όπως αναφέραμε παραπάνω. Γενικά, η μερίδα ενός νηπίου είναι περίπου το 1/4 της μερίδας ενός ενήλικα. 

  • Αμυλούχα/ πλούσια σε υδατάνθρακες τρόφιμα (έως 5-6 μερίδες ημερησίως)

π.χ. 4 κουταλιές της σούπας μακαρόνια ή ρύζι, 1/2 μικρή πατάτα, μισή φέτα ψωμί (15γρ.)

Προσοχή! Όταν ένα νήπιο λαμβάνει συχνά υδατάνθρακες από γλυκά (μπισκότα, κέικ, σοκολάτα κλπ), ο οργανισμός του δυσκολεύεται να διαχειριστεί όλη αυτή την ποσότητα ζάχαρης, με αποτέλεσμα να δημιουργεί λιποκύταρα και έτσι να αυξάνει τις πιθανότητες για παχυσαρκία και άλλα νοσήματα στο μέλλον.

  • Φρούτα και λαχανικά (τουλάχιστον 5 μερίδες ημερησίως)

π.χ. 1/2-1 μανταρίνι, 1-3 αποξηραμένα βερίκοκα, 1/2 ακτινίδιο, 3-8 σταφύλια, 1/2 μικρή μπανάνα, 3-4 φράουλες, 1/2-2 κουταλιές της σούπας σταφίδες, 1/2 καρότο, 1/2 μικρή ντομάτα, 1-2 κουταλιές της σούπας αρακά

  • Γαλακτοκομικά / πλούσια σε ασβέστιο τρόφιμα (3 μερίδες ημερησίως)

π.χ. 15γρ. τυρί, 100mL γάλα, 100γρ. γιαούρτι

  • Τρόφιμα πλούσια σε πρωτεΐνες (2 μερίδες ημερησίως)

π.χ. 30γρ. ψάρι, 1/2-1 βραστό αυγό, 30γρ. κοτόπουλο ή κρέας, 2 κουταλιές της σούπας φασόλια, 1 κουταλιά βούτυρο καρπών ή ταχίνι

Σημείωση: Όλα τα γεύματα ενός νηπίου θα πρέπει να προετοιμάζονται με ελαιόλαδο. Τα νήπια χρειάζονται “καλά” λιπαρά όπως αυτά που περιέχονται στο ελαιόλαδο για να αναπτυχθούν σωστά ωστόσο είναι σημαντικό να αποφεύγουμε τρόφιμα που περιέχουν “κακά” λιπαρά όπως αυτά που περιέχονται σε μαργαρίνες, βούτυρα τύπου soft και διάφορα τυποποιημένα αρτοσκευάσματα.

ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΤΕ ΟΤΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΕΡΟ. 

Είναι καλό να υπάρχει πάντα διαθέσιμο ένα ποτήρι ή μπουκαλάκι και να πίνει όποτε θέλει. Οι τυποποιημένοι χυμοί φρούτων και τα αναψυκτικά είναι ανθυγιεινά ροφήματα και θα πρέπει να αποφεύγονται. Επίσης, κατά τη νηπιακή ηλικία πρέπει να αποφεύγονται ωμά ή ανεπαρκώς μαγειρεμένα αυγά, ωμά ψάρια ή κρεατικά, ξηροί καρποί και τρόφιμα με πολύ αλάτι (περισσότερο από 2γρ./100γρ. προϊόντος).

 

Επιμέλεια άρθρου:

Λευτέρης Κουκουμάκης, διαιτολόγος- διατροφολόγος, εθελοντής

 

Για περισσότερες πληροφορίες επισκευθείτε τις παρακάτω σελίδες:

British Nutrition Foundation: Perfect Portions for Toddler Tums

American Academy of Pediatrics: Serving Sizes for Toddlers

Συμβουλές για τη διαχείριση των παιδικών νευρικών ξεσπασμάτων (tantrums), χωρίς φαγητό!

Είστε γονείς μικρών παιδιών και έρχεστε καθημερινά αντιμέτωποι με παιδικά νευρικά ξεσπάσματα (tantrums), αναίτιες φωνές και κλάματα; Εάν ναι, μην απελπίζεστε. Όλα αυτά είναι φυσιολογικά!

Όλα τα μικρά παιδιά, θυμώνουν, απαιτούν και ενοχλούνται. Κι αυτό γιατί στις μικρές ηλικίες, κυρίως μεταξύ 18 και 36 μηνών, τα παιδιά ακόμα προσπαθούν να καταλάβουν και να διαχειριστούν τα συναισθήματά τους. Μήπως όμως προσπαθείτε να κερδίσετε τον “πόλεμο” αυτό προσφεροντάς διάφορες λιχουδιές; Στην παραγματικότητα, υπάρχουν πολλοί άλλοι τρόποι να διαχειριστείτε το θυμό, τα νεύρα και όλα τα αρνητικά συναισθήματα τους  χωρίς λιχουδιές.

Γιατί η διαχείριση μέσω του φαγητού δημιουργεί προβλήματα;

Όταν ένα 2 ετών παιδί σας εκφράζει το θυμό του, μια εύκολη λύση για να το ηρεμήσετε είναι να του δώσετε φαγητό ή ακόμη καλύτερα γλυκό. Γιατί όμως η προσέγγιση αυτή δεν είναι κατάλληλη; Το παιδί στο οποίο προσφέρονται λιχουδιές για να συμπεριφερθεί καλά και να ηρεμήσει, μαθαίνει πρακτικά ότι ο θυμός και τα διάφορα ξεσπάσματα ανταμοίβονται και αρχίζει ασυναίσθητα να προκαλεί ακριβώς αυτή την εξέλιξη. Δηλαδή, θυμώνει και απαιτεί λιχουδιές γνωρίζονται ότι σύντομα η “επιβράβευση” θα έρθει. Με τον καιρό γίνεται όλο και δυσκολότερο να διαχειριστεί κανείς το παιδί χωρίς να προσφέρει γλυκά ή φαγητό και με αυτόν τον τρόπο το παιδί τρώει περισσότερο από όσο χρειάζεται, τρώει πιο ανθυγιεινά αλλά κυρίως αρχίζει να χρησιμοποιεί το φαγητό προκειμένου να αντιμετωπίσει τα συναισθήματά του.

Η συναισθηματική υπερφαγία αποτελεί μια από τις πιο διαδεδομένες διατροφικές διαταραχές που ταλαιπώρουν παιδιά, εφήβους και ενηλίκες και συνδέονται με παχυσαρκία και χαμηλή αυτοπεποίθηση. Η συναισθηματική υπερφαγία έχει τις ρίζες της στις μικρές ηλικίες (από 18 μηνών έως 6 ετών), τότε δηλαδή που χτίζεται και η σχέση του παιδιού με το φαγητό. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να βοηθήσουμε τα παιδιά να μάθουν να διαχωρίζουν το φαγητό από τα συναισθήματά τους και ένα τρόπος είναι να αποφεύγουμε να τους προσφέρουμε φαγητό όταν είναι εκνευρισμένα, θυμωμένα, αναστατωμένα ή στενοχωρημένα.

Συμβουλές για την αποτελεσματική διαχείρηση των παιδικών νευρικών ξεσπασμάτων χωρίς τη χρήση φαγητού

Τα παιδιά μαθαίνουν να αντιμετωπίζουν τα συναισθήματά τους βλέποντας τους ενήλικες, γι ‘αυτό προσπαθήστε να παραμείνετε υπομονετικοί και να δώσετε το καλό παράδειγμα.

Αναγνωρίστε τα συναισθήματά τους.

Μιλήστε ήρεμα, σταθερά, με αγάπη. Αναγνωρίστε τα συναισθήματά τους και βοηθήστε τα να τα εκφραστούν με λέξεις. Παράδειγμα: “Βλέπω ότι είσαι λυπημένος. Πες μου τι σε στεναχωρεί;

Αποθαρρύνετε στη συμπεριφορά και όχι το συναίσθημα.

Πείτε τους ξεκάθαρα ότι παρόλο που αισθάνονται λυπημένα ή θυμωμένα ο τρόπος που αντιδρούν δεν είναι σωστός. Παράδειγμα: “Ξέρω ότι είσαι αναστατωμένος, αλλά δεν χρειάζεται να φωνάζεις και να χτυπάς τα πόδια σου.

Δώστε τους την αίσθηση του ελέγχου.

Τα νήπια επιθυμούν να νιώθουν ότι έχουν τον έλεγχο, οπότε όταν βρίσκονται σε κατάσταση θυμού, προσφέρετε τους τη δυνατότητα να επιλέξουν ανάμεσα σε 2 εναλλακτικές που τους προτείνετε. Παράδειγμα: “Θέλεις να πιεις νερό σε κόκκινη ή μπλε κούπα;

Όταν ηρεμούν, επαινέστε τα.

Μετά από ένα ξέσπασμα θυμού, όταν το παιδί έχει πλέον ηρεμήσει, επαινέστε το γι’αυτό. Τα μικρά παιδιά θα βιώσουν τη στιγμή αυτή ως μια θετική εμπειρία που τους έκανε να αισθανθούν ανακούφηση αλλά και αυτοπεποίθηση ότι μπορούν να ηρεμήσουν τον εαυτό τους. Συνεπώς, η θετική ενίσχυση της καλής συμπεριφοράς που έπεται της “κακής”, είναι το κλειδί στη λύση του προβλήματος!

Τρόποι για να προλάβετε τα ξεσπάσματα

Εάν το παιδί σας είναι έχει συχνά ξεσπάσματα θυμού, μπορείτε να δοκιμάσετε τις παρακάτω συμβουλές:

Βοηθήστε το παιδί να μάθει τις προσδοκίες σας. 

Εξηγήστε από πριν τι περιμένετε από αυτό. Αναγνωρίστε και επαινέστε πάντα την καλή του συμπεριφορά. Δώστε παραδείγματα μέσα από παιχνίδια και role playing.

Απομακρύνετε αντικείμενα (και λιχουδιές!) που αποτελούν αιτία ξεσπασμάτων, από το οπτικό του πεδίο.

Συχνά τα μικρά παιδιά θυμώνουν και ξεσπούν όταν βλέπουν κάτι που θέλουν αλλά δεν μπορούν να έχουν. Π.χ. το κινητό σας ή ένα διακοσμητικό που σπάει. Αυτή η κατάσταση μπορεί να προληφθεί εάν φροντίζουμε αυτά τα αντικείμενα να είναι έξω από το πεδίο όρασής του και έτσι εκείνο τα αποβάλλει από το μυαλό του. Οι λιχουδιές, π.χ. μπισκότα, σοκολατίτσες κλπ, οι οποίες βρίσκονται πάνω στον πάγκο ή το τραπέζι της κουζίνας μπορεί να αποτελέσουν συχνή αιτία ξεσπασμάτων καθώς το παιδί τα βλέπει και τα ζητά. Προσπαθήστε να έχετε τέτοια τρόφιμα μέσα σε ένα ντουλάπι που το παιδί δεν φτάνει να ανοίξει. 

Διατηρείστε ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου και φαγητού.

ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΤΕ: Τα ξεσπάματα είναι πιο πιθανό να συμβούν όταν ένα μικρό παιδί πεινά ή νυστάζει. Φροντίστε να μην περνάνε περισσότερες από 3 ώρες χωρίς να προσφέρετε γεύμα ή σνακ και τηρήστε με ευβλάβεια το ωράριο ύπνου του.  

Ειρήνη Μπότση, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Εθελόντρια

Ισορροπημένες συνήθειες διατροφής με σύμμαχο … τη γιαγιά!

Μπορεί πράγματι να θεωρηθεί ευλογία όταν έχουμε άτομα από την οικογένειά μας, όπως οι γιαγιάδες, να φροντίζουν το παιδί μας τις ώρες που απουσιάζουμε λόγω εργασίας ή άλλων υποχρεώσεων.

Είναι εκείνοι που αγαπούν το παιδί, γνωρίζουν τις συνήθειές του, το πρόγραμμά του και συνεπώς τον τρόπο που θα το φροντίσουν ώστε να νιώθει άνετα και να είναι ήρεμο. Ωστόσο, η προσέγγισή τους σε πολλά θέματα, όπως το φαγητό για παράδειγμα, μπορεί να διαφέρει από τη δική μας.

Είναι πολύ σημαντικό, προκειμένου να αποφύγετε προβλήματα στις σχέσεις σας αλλά κυρίως προκειμένου να εξασφαλίσετε ότι το παιδί σας θα μάθει να τρώει ισορροπημένα να ξεκαθαρίσετε από την αρχή τα πράγματα και να βάλετε όρια. Λάβετε υπόψη ότι τα μέλη της οικογένειάς σας έχουν καλές προθέσεις. Είναι εκεί για να βοηθήσουν, αλλά θέλουν επίσης να αισθάνονται χρήσιμοι και να συμμετέχουν ουσιαστικά. Βεβαιωθείτε ότι γνωρίζουν πόσο ευγνώμονες είστε για τη βοήθειά τους αλλά επιμείνετε σταθερά και ευγενικά ότι θα πρέπει να ακολουθούν το δικό σας τρόπο ανατροφής.

Ενημερώστε

Ευτυχώς, σήμερα γνωρίζουμε πολλά περισσότερα για την ισορροπημένη παιδική διατροφή και τη διατροφική διαπαιδαγώγηση. Συνεπώς η γιαγιά ή όποιος άλλος φροντίζει το παιδί μας θα χρειαστεί μια περιεκτική και πρακτική ενημέρωση σχετικά με τα πιο πρόσφατα δεδομένα. Ενημερώστε έγκυρα παρέχοντας υποστηρικτικά σχετικά άρθρα και δημοσιεύματα ενώ ιδιαίτερα βοηθητικό είναι να  φέρετε το συγγενικό σας πρόσωπο μαζί σας σε ένα ραντεβού με τον παιδίατρο ή τον παιδοδιατροφολόγο.

Συζητήστε

Ο καλύτερος τρόπος είναι να κάνετε μια διεξοδική συζήτηση με σοβαρότητα και να εξηγήσετε γιατί θέλετε τα πράγματα να γίνονται με το δικό σας τρόπο. Καλέστε λοιπόν τη γιαγιά ή το συγγενικό σας πρόσωπο που θα φροντίζει το παιδί προκειμένου να κουβεντιάσετε με ηρεμία σχετικά με το μοντέλο διατροφικής διαπαιδαγώγησης που ακολουθείτε αλλά και το είδος των τροφίμων που θέλετε το παιδί σας να τρώει.

Δώστε πρακτικές οδηγίες

Προκειμένου να εξασφαλίσετε τη σωστή κατανόηση και εφαρμογή των οδηγιών σας καλό είναι να δώσετε γραπτές πρακτικές οδηγίες: σημειώστε το ωράριο των γευμάτων και μια σαφή λίστα με τρόφιμα που δεν θέλετε να τρώει το παιδί σας. 

Όσο περισσότερο επενδύσετε στην ενίσχυση των γνώσεων της γιαγιάς  τόσο πιο υποστηρικτική θα είναι καθώς θα νιώσει ενθουσιασμένη που βοηθά ουσιαστικά το παιδί να μεγαλώσει με υγεία και ασφάλεια.

Έλλειψη σιδήρου;

Ενημερωθείτε για τους κινδύνους και πως μπορείτε να προστατέψετε το παιδί σας από την έλλειψη σιδήρου!

Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για τον ανθρώπινο οργανισμό καθώς παίζει ρόλο τη μεταφορά του οξυγόνου. Αν ο οργανισμός δεν απορροφά την απαραίτητη ποσότητα, τότε αρχίζει η ανεπάρκεια σιδήρου. Τα συμπτώματα αρχίζουν να εμφανίζονται όταν η σιδηροπενία εξελίσσεται προς αναιμία, μία κατάσταση στην οποία οι αποθήκες σιδήρου είναι τόσο μειωμένες που δεν επιτρέπουν τη σωστή αιμοποίηση ώστε να είναι αποτελεσματική η μεταφορά οξυγόνου. Τα παιδιά με έλλειψη σιδήρου μπορεί να εμφανίσουν σοβαρά προβλήματα στη σωματική και νοητική τους ανάπτυξη γι αυτό και είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι γονεις μα είναι ενημερωμένοι.

Τα μικρά παιδιά βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν ανεπάρκεια σιδήρου

• Το μητρικό γάλα και οι εμπλουτισμένες με σίδηρο φόρμουλες μπορούν να παρέχουν την απαραίτητη ποσότητα σιδήρου στα τελειόμηνα μωρά μέχρι τους 6 μήνες. Σύμφωνα ωστόσο με τη Mayo Clinic, τις οδηγιες της Αμερικάνικης Παιδιατρικής Ακαδημίας και του CDC πολλά βρέφη οφελούνται από τη λήψη συμπληρώματος σιδήρου μεταξύ 4 και 6 μηνών.
• Μετά τους 6 μήνες είναι απαραίτητη η εισαγωγή στερεών τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε σίδηρο. Όταν το βρέφος τρώει 2 γεύματα την ημέρα με τρόφιμα πλούσια σε σίδηρο τότε θεωρούμε ότι λαμβανει επαρκή ποσότητα σιδήρου. Σε ορισμένες περιπτώσεις και εφόσον ένα μωρό δεν λαμβάνει επαρκώς σίδηρο μέσω της διατροφής μπορεί να χρειαστεί η χορήγηση συμπληρώματος έως τους 23 μήνες (ΠΟΥ).
• Το αγελαδινό γάλα είναι φτωχή πηγή σιδήρου και δεν θα πρέπει να εισάγεται πριν τους 12 μηνες. Ακόμη και μετά το χρόνο ωστόσο τα παιδιά που πίνουν πολύ αγελαδινό γάλα, περισσότερο από 500ml την ημέρα, εχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν αναιμία εξαιτίας του γάλακτος.

Πηγές σιδήρου

O οργανισμός απορροφά 2 ως 3 φορές περισσότερο το σίδηρο που προέρχεται από ζωικές πηγές εν συγκρίσει με τις φυτικές. Μερικές από τις καλύτερες πηγές σιδήρου είναι:
• Άπαχο μοσχάρι
• Γαλοπούλα
• Κοτόπουλο
• Άπαχο χοιρινό
• Ψάρι

Αν και η απορρόφηση του σιδήρου από τις φυσικές πηγές είναι μειωμένη, η προσθήκη πηγών βιταμίνης C στις φυτικές πηγές σιδήρου ενισχύει την απορρόφηση αυτού. Μερικές από τις καλύτερες φυτικές πηγές σιδήρου περιλαμβάνουν:
• Όσπρια, όπως φασόλια σόγιας σόγιας και φακές
• Σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά όπως το σπανάκι
• Εμπλουτισμένα δημητριακά πρωινού
• Εμπλουτισμένο ρύζι
• Ολικής αλέσεως και εμπλουτισμένο ψωμί

Αν υποψιάζεστε ότι το παιδί σας δεν λαμβάνει αρκετό σίδηρο συζητήστε με τον παιδίατρό σας ώστε να γίνει η απαραίτητη αξιολόγηση και καθοδήγηση.

No Favorites Has Been Added!