Σύντομος οδηγός σίτισης βρεφών

Κάθε νέα μαμά έχει απορίες σχετικά με το τάϊσμα του μωρού της: Τι πρέπει να τρώει το νεογέννητο; Τι δεν πρέπει να τρώει; Κάνει να πιει νερό;

Πάρτε μια βαθιά ανάσα και ηρεμήστε. Έχουμε εμπειρία στους νέους γονείς, στην οποία μπορείτε να βασιστείτε για την ψυχική ηρεμία σας… και τις απαντήσεις που χρειάζεστε για να δώσετε στο μωρό σας την καλύτερη διατροφή από την αρχή.

Τι πρέπει να τρώει το μωρό μου;

Ποια είναι η καλύτερη τροφή για τα βρέφη; Η απάντηση είναι απλή: το νεογέννητο σας θα προσλαμβάνει όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται από το μητρικό γάλα ή το υποκατάστατο μητρικού γάλακτος τους πρώτους 6 μήνες ζωής. Αν το μωρό σας θηλάζει, ρωτήστε τον ιατρό του αν χρειάζεται συμπλήρωμα βιταμίνης D.
Ενώ το μητρικό γάλα είναι το καλύτερο, οι ειδικοί συμφωνούν ότι μία εμπλουτισμένη σε σίδηρο φόρμουλα του εμπορίου είναι η αμέσως επόμενη καλύτερη επιλογή. Δε συνιστούμε άλλα ροφήματα (όπως αγελαδινό γάλα ή σπιτικές φόρμουλες), επειδή δεν έχουν όλα τα θρεπτικά συστατικά, που χρειάζεται το μωρό σας για να μεγαλώσει και να αναπτυχθεί. Επιπλέον, έχουν μεγάλη ποσότητα από κάποια θρεπτικά συστατικά, που ο οργανισμός του μωρού σας δεν είναι έτοιμος να διαχειριστεί. Εν κατακλείδι: το αγελαδινό γάλα και οι σπιτικές φόρμουλες δεν είναι ασφαλή για το μωρό σας.

Τι δεν πρέπει να δίνω στο μωρό μου;

Για τους πρώτους 4 έως 6 μήνες ζωής, το μόνο που χρειάζεται το μωρό σας είναι μητρικό γάλα ή φόρμουλα. Η κατανάλωση άλλων τροφών τόσο νωρίς, συμπεριλαμβανομένων δημητριακών,  μπορεί να βλάψει το πεπτικό σύστημα του μωρού, επειδή δεν είναι πλήρως ανεπτυγμένο. Η εισαγωγή στερεών τροφών πολύ νωρίς μπορεί να προκαλέσει στομαχικές διαταραχές, διάρροια, μετεωρισμό, δυσκοιλιότητα – δυσάρεστα και για το μωρό και για εσάς. Μπορεί επίσης να προκαλέσει σοβαρότερα προβλήματα στο μέλλον, όπως τροφικές αλλεργίες, διαβήτη, έκζεμα και παχυσαρκία.
Είναι δελεαστικό να δώσετε στο μωρό σας μερικές γουλιές νερό τις μέρες με καύσωνα, αλλά θα προσλάβει όσο νερό χρειάζεται από το θηλασμό ή τη φόρμουλα. Μπορεί να είναι επιβλαβές να δώσετε στο μωρό σας νερό, επειδή οι νεφροί του δεν έχουν αναπτυχθεί αρκετά για να το διαχειριστούν.
Χυμοί και άλλα ζαχαρούχα ροφήματα μπορούν να γεμίσουν την κοιλίτσα του, αλλά όχι με αυτά που χρειάζεται: πλούσια σε θρεπτικά συστατικά μητρικό γάλα ή φόρμουλα. Ο οργανισμός του δεν μπορεί να πέψει περισσότερα σάκχαρα, οπότε οι χυμοί μπορούν να προκαλέσουν διάρροια. Επίσης, πολλά σάκχαρα από χυμούς και ζαχαρούχα ροφήματα μπορούν να προκαλέσουν μελλοντικές φθορές στα δοντια.

Δημητριακά στο μπουκάλι;

Οι έρευνες δείχνουν ότι η προσθήκη δημητριακών στο μπουκάλι του μωρού σας δε θα το βοηθήσει να κοιμηθεί περισσότερο, μπορεί μάλιστα να είναι επιβλαβές για την υγεία του. Τα δημητριακά στο μπουκάλι αυξάνουν τον κίνδυνο πνιγμού, λόγω εισρόφησης τροφής.
Μπορούν δε να οδηγήσουν σε μη υγιή πρόσληψη βάρους. Είναι χρήσιμο να θυμόμαστε ότι σε αυτή την ηλικία, πολλά μωρά συνεχίζουν να ξυπνούν τη νύχτα για να φάνε. Είναι φυσιολογικό, υγιές και ωφέλιμο, ειδικά στη διατήρηση της παροχής μητρικού γάλακτος.
Δίνοντας άλλα τρόφιμα πριν τους 4 έως 6 μήνες μπορεί να βλάψετε το πεπτικό σύστημα του μωρού, κάνοντας πιο πιθανή την ανάπτυξη τροφικών αλλεργιών και αυξάνοντας τον κίνδυνο πνιγμού.

Η ζωή σας είναι αρκετά περίπλοκη τώρα. Επιλέγοντας απλά μόνο μητρικό γάλα ή φόρμουλα για τους πρώτους 4 έως 6 μήνες, κάνετε το σωστό για το παιδί – και την ψυχική υγεία σας!

Λευτέρης Κουκουμάκης, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Εθελοντής

Οδηγίες εισαγωγής στερεών τροφίμων

Οι παρακάτω οδηγίες εισαγωγής στερεών τροφίμων είναι σύμφωνες με τις Καναδέζικες οδηγίες που εκδόθηκαν με βάση την πιο πρόσφατη και αρτιότερη έρευνα που υπάρχει σχετικά με τη βρεφική σίτιση, τις Αμερικάνικες οδηγίες  2015-2020 και τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, το μητρικό γάλα ή το ειδικό γάλα βρεφικής ηλικίας (φόρμουλα) αποτελεί τη μοναδική τροφή για τα βρέφη έως περίπου τους 6 μήνες και καλύπτει το 100% των ενεργειακών τους αναγκών. Μεταξύ 6-8 μηνών, τα στερεά τρόφιμα καλύπτουν περίπου το ένα πέμπτο (20%) των αναγκών του βρέφους, ενώ μεταξύ 9-12 μηνών τα στερεά τρόφιμα καλύπτουν λίγο λιγότερο από το μισό των ενεργειακών του αναγκών. Η χρονική στιγμή εισαγωγής στερεών τροφίμων είναι πολύ σημαντική. Δεν θέλετε να ξεκινήσετε πολύ γρήγορα αλλά ούτε και πολύ αργά.

Μέχρι τους 6 μήνες ζωής, το μητρικό γάλα ή το γάλα φόρμουλας παρέχει το 100% των αναγκών του μωρού, οπότε γύρω στους 6 μήνες φαίνεται να είναι η καλύτερη στιγμή να ξεκινήσετε τα στερεά. Για να ξέρετε ακριβώς πότε να ξεκινήσετε, είναι σημαντικό να δώσετε προσοχή στα σημάδια που θα δείξει το ίδιο το μωρό σας.

  • Μπορεί να κρατήσει το κεφάλι του επάνω μόνο του. Το μωρό σας θα πρέπει να μπορεί να κάθεται σε μια ψηλή καρέκλα, σε μια θέση σίτισης ή σε ένα βρεφικό κάθισμα έχοντας καλό έλεγχο στο κεφάλι και να μπορεί να το κρατήσει πάνω μόνο του.
  • Ανοίγει το στόμα του, όταν το φαγητό έρχεται προς το μέρος του. Σας παρακολουθεί να τρώτε, φτάνει το φαγητό σας και φαίνεται πρόθυμο να φάει.
  • Μπορεί να μετακινήσει το φαγητό από το κουτάλι στο πίσω μέρος του λαιμού του. Εάν του προσφέρετε μια κουταλιά και τη σπρώχνει έξω από το στόμα του και στάζει στο σαγόνι του, ίσως δεν είναι έτοιμο ακόμα. Μπορείτε να δοκιμάσετε να το αραιώσετε τις πρώτες φορές και έπειτα σταδιακά να κάνετε πιο πυκνή την υφή ή ίσως μπορεί να θέλετε να περιμένετε 1 ή 2 εβδομάδες και να προσπαθήσετε ξανά.
  • Είναι αρκετά μεγάλο. Εάν το μωρό σας έχει τουλάχιστον διπλασιάσει το βάρος γέννησης ή ζυγίζει τουλάχιστον 6 κιλά, ίσως είναι έτοιμο να ξεκινήσει τα στερεά τρόφιμα.

Γιατί δεν πρέπει να ξεκινήσετε πολύ νωρίς ή πολύ αργά;

Η ικανότητα ενός μωρού να καταφέρει να καταπιεί στερεά τρόφιμα με ασφάλεια δεν αναπτύσσεται πριν τους 6 μήνες (κάποια μωρά μπορεί να είναι έτοιμα τον 4ο ή 5ο μήνα). Αυτό οφείλεται εν μέρει, στο γεγονός ότι τα αντανακλαστικά του δεν έχουν αναπτυχθεί πλήρως και έτσι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος πνιγμού. Το πεπτικό σύστημα επίσης δεν είναι πλήρως ανεπτυγμένο ώστε να πέψει τα θρεπτικά συστατικά που βρίσκονται στο στερεό φαγητό. Όμως, η έναρξη των στερεών τροφίμων μετά το πέρας των 6 μηνών (εκτός και αν υπάρχει η σύσταση του παιδιάτρου γι’ αυτό), ίσως κάνει τη μετάβαση στο πραγματικό φαγητό πιο δύσκολη και το παιδί πιο επιλεκτικό. Επίσης, ένα βρέφος που σιτίζεται αποκλειστικά με μητρικό γάλα βρίσκεται σε κίνδυνο σιδηροπενικής αναιμίας.

Είναι τα αλεσμένα τρόφιμα τα κατάλληλα για να ξεκινήσει να τρώει ένα μωρό;

Μπορείτε να πειραματιστείτε με ποικίλες υφές (σβωλιασμένη, τρυφερά μαγειρεμένη, ψιλοκομμένο κιμά, πουρέ, πολτοποιημένη ή αλεσμένη), να δείτε τι προτιμά το μωρό και να το ταΐζετε με ποικιλία υφών ημερησίως. Έως τους 9 μήνες, το μωρό σας θα καταναλώνει ποικιλία τροφίμων και υφών και ιδανικά θα συμμετέχει στα οικογενειακά γεύματα, τα τρόφιμα των οποίων θα πρέπει θα τροποποιηθούν στην υφή για το μωρό σας (θα πρέπει να είναι αρκετά μαλακά) και να μην περιέχουν πρόσθετα καρυκεύματα όπως το αλάτι. Μεταξύ 8-12 μηνών, τα μωρά αναπτύσσουν και πλευρικές κινήσεις της γλώσσας που τους δίνει τη δυνατότητα να τρώνε τρόφιμα που είναι πιο στερεά και χρειάζονται μάσηση. Στα μαλακά τρόφιμα περιλαμβάνονται κομμάτια από μαλακά μαγειρεμένα λαχανικά και φρούτα, μαλακά ώριμα φρούτα όπως η μπανάνα, ψιλοκομμένος κιμάς, αλεσμένο ή πολτοποιημένο μαγειρεμένο κρέας, ψάρια χωρίς κόκαλα και πουλερικά, τριμμένο τυρί, ψημένο ψωμί ολικής άλεσης σε λωρίδες με αραιή επάλειψη από βούτυρο ή βούτυρο ξηρών καρπών.

Κίνδυνοι πνιγμού

Τα σκληρά, μικρά στρογγυλά τρόφιμα, όπως επίσης και τα μαλακά κολλώδη στερεά τρόφιμα μπορεί να μπλοκάρουν τους αεραγωγούς του μωρού σας. Συστήνεται πως τρόφιμα τόσο σκληρά όσο τα ζαχαρωτά, οι καραμέλες για το βήχα, η τσίχλα, ολόκληρα σταφύλια, ποπ κορν, ξηροί καρποί, ψάρια με κόκαλα, hotdogs και λουκάνικα δεν προσφέρονται σε παιδιά κάτω των 4 ετών. Να είστε σίγουροι πως τα σκληρά λαχανικά όπως τα καρότα είναι τριμμένα ή μαγειρεμένα στον ατμό, τα κουκούτσια έχουν βγει από τα φρούτα, τα σταφύλια είναι κομμένα στη μέση, το βούτυρο από ξηρούς καρπούς είναι αραιά απλωμένο και ινώδη τρόφιμα όπως ο ανανάς ή το σέλερι είναι ψιλοκομμένα.

Αφήστε το μωρό σας να σας δείξει τον τρόπο

Αναφορικά με την υφή που θα ξεκινήσετε, είναι σημαντικό να αφήσετε το μωρό σας να σας δείξει. Αυτό σημαίνει ότι:

  • Είτε το αφήνετε να φάει μόνο του και όσο θέλει (χωρίς να το καλοπιάνετε να φάει περισσότερο ή να παίρνετε το φαγητό μακριά χωρίς να έχει τελειώσει).
  • Είτε δίνετε ιδιαίτερη προσοχή στα σημάδια που δείχνει όταν το ταΐζετε με το κουτάλι.

Το μωρό σας θα σας δείξει πότε έχει τελειώσει με το φαγητό, απομακρύνοντας το κουτάλι, στρίβοντας το κεφάλι, κρατώντας σφιχτά τα χείλη, φτύνοντας ή πετώντας φαγητό, κλαψουρίζοντας ή κλαίγοντας. Μην το κάνετε να φάει περισσότερο από αυτό που θέλει. Τα παιδιά θα φάνε όταν πεινούν και θα σταματήσουν όταν χορτάσουν. Ο σεβασμός σε αυτά τα ένστικτα ίσως τα βοηθήσει να αποφύγουν την υπερκατανάλωση τροφής τώρα και στη συνέχεια.

Με τι τρόφιμα πρέπει να ξεκινήσω;

Τα τρόφιμα πλούσια σε σίδηρο πρέπει να εισάγονται από την αρχή, καθώς οι ανάγκες του μωρού σε σίδηρο αυξάνονται. Στα μωρά 6-12 μηνών, θα πρέπει να προσφέρονται τρόφιμα πλούσια σε σίδηρο, τουλάχιστον 2 φορές την ημέρα. Μαλακά και τρυφερά κομμάτια κρέατος ή λεπτοκομμένο, πολτοποιημένο ή σε μορφή κιμά κρέας, ψάρια χωρίς κόκαλα, πουλερικά, καλά μαγειρεμένα αυγά, φασόλια και φακές είναι καλά πρώτα τρόφιμα. Παραδοσιακά, τα εμπλουτισμένα σε σίδηρο δημητριακά αραιωμένα με μητρικό γάλα ή φόρμουλα ήταν κανόνας για τα πρώτα τρόφιμα ενός μωρού. Αν και ακόμα είναι μια καλή επιλογή, δεν είναι πια η μόνη επιλογή, ενώ συχνά τα εμπλουτισμένα δημητριακά περιέχουν επίσης ζάχαρη.

Τα φρούτα και τα λαχανικά μπορούν να ακολουθήσουν, χωρίς κάποια συγκεκριμένη σειρά, όπως επίσης και τα τρόφιμα ολικής άλεσης, βούτυρο από ξηρούς καρπούς και παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα (με εξαίρεση το αγελαδινό γάλα). Το ομογενοποιημένο αγελαδινό γάλα είναι ασφαλές να εισαχθεί μεταξύ 9 και 12 μηνών (3 ποτήρια την ημέρα το μέγιστο).

Διαβάστε περισσότερα στο άρθρο Ποια τρόφιμα είναι κατάλληλα για να ξεκινήσει το μωρό μου να τρώει;

Τι συμβαίνει με την εισαγωγή αλλεργιογόνων?

Η καθυστέρηση της εισαγωγής κοινών αλλεργιογόνων τροφίμων όπως αυγά, βούτυρο ξηροί καρποί και ψάρια δεν είναι απαραίτητη και είναι ασφαλές αυτά να εισαχθούν στους 6 μήνες, ακόμα και σε παιδιά που βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο να αναπτύξουν κάποια τροφική αλλεργία. Στην πραγματικότητα, η έκθεση από νωρίς σε κοινά αλλεργιογόνα μπορεί ακόμα και να προλάβει την ανάπτυξη αλλεργιών.

Πόσο συχνά πρέπει να ταΐζω το μωρό μου;

Από τους 6 έως και τους 8 μήνες, οι γονείς θα πρέπει να προσφέρουν στερεά τρόφιμα 2-3 φορές την ημέρα (τις ώρες των γευμάτων) και 1-2 σνακ ανά ημέρα, ανάλογα με την όρεξη του μωρού. Η όρεξη του μωρού σας θα ποικίλλει από μέρα σε μέρα και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως:

  • το πώς αισθάνονται
  • εάν υπάρχει κάτι που τους αποσπά την προσοχή
  • την ώρα της ημέρας
  • την κατανάλωση μητρικού γάλακτος ή φόρμουλας
  • εάν ή όχι διανύουν περίοδο εκτόξευσης της ανάπτυξης
  • τα είδη τροφών που καταναλώνουν

 Διώξτε την πίεση

Οι πρώτες εβδομάδες και μήνες εισαγωγής στερεών τροφίμων υποτίθεται πως είναι διασκεδαστικές, είναι μια πειραματική περίοδος όπου προσφέρετε στο μωρό σας μία γκάμα τροφίμων, γεύσεων και υφών, έτσι ώστε αργότερα να τα δέχεται πρόθυμα. Το άγγιγμα, το γλείψιμο, το ζούληγμα, το παιχνίδι, ακόμα και το φτύσιμο των τροφίμων είναι όλα μέρος μια διαδικασίας του να μάθει να αρέσκεται σε νέα τρόφιμα και είναι απολύτως φυσιολογικό. Προσπαθήστε να μην αποθαρρύνεστε εάν το μωρό σας δεν τρώει σωστά από την αρχή. Να είστε υπομονετικοί και να συνεχίσετε τα εισάγετε τρόφιμα χωρίς πίεση. Θα μάθει να τρώει σωστά στο δικό του χρόνο και με το δικό του ρυθμό.

Χαρούμενο τάισμα!!

0
Connecting
Please wait...
Send a message

Sorry, we aren't online at the moment. Leave a message.

Your name
* Email
* Describe your issue
Login now

Need more help? Save time by starting your support request online.

Your name
* Email
* Describe your issue
We're online!
Feedback

Help us help you better! Feel free to leave us any additional feedback.

How do you rate our support?
No Favorites Has Been Added!